همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

منبع خبر : روابط عمومي بنياد ايران شناسيتاريخ: 1397/07/23

در روز دوشنبه 23 مهر 97 همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» با حضور جمعی از پژوهشگران و متخصصین حوزه میراث فرهنگی ناملموس و فرهنگ و هویت اسلامی در تالار محتشم بنیاد ایرانشناسی برگزار شد. این همایش حاصل همکاری بنیاد ایرانشناسی و هیئت اندیشه‌ورز معاونت بانوان ستاد اربعین بود.

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

در ابتدای مراسم آقای دکتر علیزاده معاون اطلاع‌رسانی و امور بین‌الملل بنیاد ایرانشناسی ضمن خوشامدگویی به مهمانان، اعلام کرد سال گذشته در همین ایام بیانیه‌ای توسط بنیاد ایرانشناسی صادر و به چند زبان ترجمه و برای ایرانشناسان سراسر جهان ارسال شد، مبنی بر اینکه این راهپیمایی عظیم به یک میراث فرهنگی تبدیل شود. بر این اساس به دستور ریاست بنیاد مقرر شد امسال نیز همایشی برگزار و به این میراث مشترک از زوایای مختلف پرداخته شود.

همایش با سخنرانی حضرت آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای (دام عزه)، رئیس بنیاد ایرانشناسی آغاز شد. طبق بیانات ایشان یکی از خصوصیات مباحث میراث فرهنگی ناملموس این است که گرچه به ظاهر یک پدیده مادی و ظاهری است ولی نیاز به تفسیر، تحلیل و علت‌یابی دارد. بنابراین باید اربعین را بعنوان امری با ابعاد تاریخی متنوع تصور کرد که قابلیت تعیین هدف و فرهنگسازی برای کل تاریخ بشریت دارد. ایشان افزود سنت اربعین از همان سال واقعه کربلا بنیان گذاشته شد. به این صورت که بعد از گذشت 40 روز از شهادت امام حسین (ع) گروهی برای زیارت از راه شام به کربلا بازگشتند و بعدها نیز با اقداماتی همچون روضه‌خوانی و نمایشهای شبیه‌سازی و نظایر آن سعی در حفظ این سنت داشته‌اند. ایشان در ادامه افزود که تاریخ به معنای صحیح وجود ندارد. تاریخ با نوشته‌ها و گفتارهای جعلی و دروغین آمیخته است و نیاز به تحلیل زیاد دارد. تاریخ شیعه و آثار و مباحث مربوط به آن باید مورد توجه قرار گیرد. اسلام و تشیع برای یک دوره و ملت خاص نیامده، بلکه ابدی است. در واقع نعمتهایی ‌است که خداوند برای انسان هدفمند خود ارائه کرده است و باید در این باب بیشتر مطالعه و آثار ارزنده‌ای منتشر شود.

ایشان در ادامه افزود: هدف اربعین صرفا به یاد آوردن یک امام مظلوم نیست بلکه بشر بر اساس وجدان وذات الهی خود به دنبال عدالت، آزادی و آزادگی است. رشد چنین فرهنگی میتواند یک جامعه پر از صلح و متحد بسازد و آنقدر به بشر آگاهی دهد که زیر بار ظلم نرود.

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

دکتر لاله افتخاری مسئول شورای راهبردی بانوان، خانواده را بعنوان مهمترین عامل انتقال فرهنگ اربعین معرفی کرد. وی خانواده‌های حاضر در برنامه‌های پیاده‌روی اربعین را به دو گروه مهمان و میزبان تقسیم کرد و افزود که پیاده‌روی اربعین از ظرفیت عظیمی در انتقال فرهنگ و تمدن اسلامی برخوردار است. در بستر اربعین، خانواده‌ها فرهنگ و هویت اصیل اسلامی– شیعی را به فرزندان، نوادگان و نسلهای بعدی خود منتقل میکنند. وی در ادامه تاکید کرد که برگزاری مراسم پیاده‌روی اربعین به نوعی به معنی تمرین عملی به سیره و سنتهای اهل بیت در توجه به نظم، تعهد، عشق، ایثار و مودت است.

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

دکتر شیدا مهنام، رئیس دپارتمان علوم اجتماعی و انسانی کمیسیون ملی ایران در یونسکو، نیز با اشاره به آخرین آمارهای برگرفته از مرکز تحقیقات پیشرفته علمی وستمینستر(Westminster) مبنی بر آمار جمعیتی بیش از چهارصد میلیونی شیعیان جهان، آیین اربعین را بزرگترین رویداد مذهبی جهان برشمرد.

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

بر اساس اظهارات دکتر مهنام، حفظ و حراست از این مراسم ارزشمند و انتقال آن به نسلهای آینده مهمترین مسئولیت ارزشی و فرهنگی کشور ما در این روزهای سخت جهانی است که علیرغم فشارهای همه جانبه اقتصادی و سیاسی با تکیه بر فرهنگ و ظرفیتهای ارزشی و اعتقادی با سری بالا و همتی بلند رو به جلو در حرکت هستیم.

دکتر آتوسا مومنی مشاور حقوقی سازمان میراث فرهنگی و عضو متخصص حفاظت از میراث ناملموس یونسکو، ضمن بیان چکیده‌ای از خصوصیات آثار فرهنگی ناملموس گفت مروری بر تجلیات پنجگانه میراث ناملموس در اثنای برگزاری آیین اربعین میتواند عشق و اعتبار آن را در میان پایدارانش در مسیر صلح و نوعدوستی و مودت با سخن مهر، در گوش جهان نجوا کند.

وی افزود که آیینها و هنرهای نمایشی مخصوص این روز تجلی قیام آزادیخواهانه امام حسین (ع) بوده و اربعین حسینی را همچون پدیده‌ای مرزنورد به مثابه میراثی چند ملیتی ماندگار میکند. اگرچه آیین سوگواری اربعین تنها به یک روز از تقویم قمری تعلق دارد اما در بردارنده آیینها و مراسم متعدد، متقدم و متاخریست که در باور جاودان شیعیان چراغی همیشه روشن دارد.

دکتر فقهی‌زاده معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اربعین را بزرگداشت مقدسترین حماسه خونین تاریخ دانست. وی گفت در واقعه عاشورا جهالت در مقابل اسلام ایستاد و چهره زشت واقعی خود را آشکار کرد. عاشورا جلوه تقابل دو نظام اندیشه‌ای و دو نظام اخلاقی و نمایانگر جدال فرهنگ ایثار با فرهنگ خودخواهی است. عاشورا و اربعین فقط متعلق به مسلمانان نیست با اینحال ما افتخار داریم که اولین وارثان این میراث بزرگ هستیم که جلوه‌گر جوانمردی، دیگرخواهی و فداکاری برای عقیده‌ای مقدس در مقابل طاغوت است.

بنابر اظهارات خانم ژانت بلیک عضو هیئت علمی گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی، رئیس مرکز مطالعات حفاظت از میراث ناملموس آسیای مرکزی و غربی یونسکو برای ثبت اربعین به عنوان میراث فرهنگی ناملموس باید ابتدا جایگاه اربعین در دین مشخص شود. وی با اشاره به ملاکهای ثبت یک اثر فرهنگی به عنوان میراث فرهنگی ناملموس از چالشهای عقیدتی و سیاسی به عنوان مهمترین چالشها در زمینه ثبت اربعین به عنوان یکی از میراث ناملموس اشاره کرد. وی افزود ویژگی اصلی و مشترک همه ادیان، ترویج «صلح» است و باید سعی کنیم از همه امکانات لازم برای رسیدن به صلح دائمی استفاده کنیم.

دکتر فروزان سرپرست معاونت پژوهشی آخرین سخنران این همایش بود.وی گفت متاسفانه تلاشهای علمی صورت گرفته در خصوص حماسه پیاده‌روی اربعین بسیار کم بوده و ضرورت دارد چنین مباحثی بیشتر شود. ایشان بر اساس یکی از طرحهای پژوهشی پیشین خود، چهار رهیافت بنیادین از پیاده‌روی اربعین در تحکیم فرهنگ اسلامی مطرح کرد.

1. تغییر الگوهای ارتباطات انسانی در ایام پیاده‌روی اربعین و تبدیل آنها به مولفه‌هایی در نظام ارتباطی خادم- زائر ( یکی از تاثیرات این الگو تقویت انسجام اجتماعی مردم عراق بر اساس امر مشترک است.)

2. تغییر الگوی ارتباطات بین المللی اسلامی

3. تمرین آمادگی برای عصر ظهور

4. تمرین مسیر تربیتی یعنی تحمل سختی، ایثار، دوری از تعلقات دنیایی و عدم مجادله در مسیر پیاده‌روی

این همایش در ساعت 12:30 با اهدای تقدیرنامه و هدایای فرهنگی به سخنرانان به پایان رسید.

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

تعیین فهرست سخنرانان همایش و عنوان سخنرانیها

1. 1 خانم دکتر آتوسا مومنی مشاور حقوقی سازمان میراث فرهنگی، عضو متخصص حفاظت از میراث ناملموس یونسکو، مشاور معاون اول ریاست جمهوری در حوزه حفاظت از میراث روستایی و سرمایه‌های بین نسلی ناملموس با موضوع « اربعين پديده‌اي مرزنورد و آييني ماندگار و مزين به صور پنجگانه ‌جهاني ميراث فرهنگي ناملموس »

2. دکتر شیدا مهنام، رئیس دپارتمان علوم اجتماعی و انسانی کمیسیون ملی ایران در یونسکو و دارای دکترای روابط بین‌الملل با موضوع «اربعین متضمن وفاق اجتماعی و ارمغان آور صلح میان اقوام و ملتها»

3. خانم دکتر ژانت بلیک، عضو هیئت علمی گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی و رئیس مرکز مطالعات حفاظت از میراث ناملموس آسیای مرکزی و غربی یونسکو مقاله با موضوع «اربعين پديده‌اي مرزنورد و آييني ماندگار و مزين به صور پنجگانه ‌جهاني ميراث فرهنگي ناملموس»

4. دکتر عبدالهادی فقهی‌زاده، معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با موضوع « اربعين مقوم و مروج فرهنگ و هويت فراگير اسلامي»

5. خانم دکتر لاله افتخاری، مسئول شورای راهبردی بانوان و معاون بانوان کمیته فرهنگی آموزش اربعین با موضوع « اربعين و نقش آن در انتقال فرامرزی بين نسلي فرهنگ و هويت اسلامي»

6. دکتر حامد فروزان سرپرست معاونت پژوهشی با موضوع « واکاوی نقش پیاده‌روی اربعین در تحکیم هویت اسلامی »

تعیین محورهای همایش

محورهای همایش به شرح ذیل تعیین شد:

• اربعین پدیده ای مرزنورد و آیینی ماندگار و مزین به صور پنجگانه ی جهانی میراث فرهنگی ناملموس

• اربعین و نقش آن در انتقال فرامرزی بین نسلی فرهنگ و هویت اسلامی

• اربعین متضمن وفاق اجتماعی و ارمغان‌آور صلح میان اقوام و ملتها

• اربعین مقوم و مروج فرهنگ و هویت فراگیر اسلامی

اربعین و هنرهای نمایشی جاری و ساری در آن

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» برگزار شد

97/7/14

تعیین زمان و مکان برگزاری همایش

همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» در تاریخ 23مهر 97، با مشارکت هیئت اندیشه‌ورز معاونت بانوان ستاد اربعین در تالار محتشم بنیاد ایرانشناسی برگزار خواهد شد.

97/7/10

دستور برگزاری همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام»

دستور برگزاری همایش بین‌المللی «اربعین میراث معنوی مشترک ملل جهان اسلام» توسط حضرت آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای (دام عزه )؛ رییس محترم بنیاد ایرانشناسی، صادرشد. آقای دکتر قدرت‌الله علیزاده، معاون اطلاع‌رسانی و امور بین‌الملل بنیاد ایرانشناسی به عنوان دبیر همایش تعیین شد.

این همایش با هدف آگاهی افزایی جامعه بشری نسبت به این میراث ارزشمند معنوی ناملموس مرزنورد و جهانی سازی میراث نبوی که سمبل آزادی و آزادگی و صیانت از حقوق بشر و شعائر متعالی حسینی است برگزار میشود.

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی،خیابان ایران شناسی،شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات