خبرنامه 33

اخبار ملی و بین‌المللی در حوزه شناخت و معرفی: ایران فرهنگی، آثار و صنایع دستی و فرهنگی ایرانی و ایرانشناسان داخلی و خارجی

چهارمین کنفرانس بین‌المللی گردشگری و معنویت در آبان‌ماه امسال برگزار می‌شود

این کنفرانس در راستای «توسعه و تعالی گردشگری و معنویت» و ایجاد بستر لازم برای «تحقق پایداری، توسعه و کسب درآمدهای اقتصادی از طریق گردشگری» به همت پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و دانشگاه علم و فرهنگ ۱۹ آبان برگزار می‌شود. محورهای اصلی این کنفرانس «رویکردهای فلسفی در تئوری گردشگری پایدار و معنویت»، «رویکردهای روانشناسی و تاب‌آوری در مصائب اجتماعی با تکیه بر گردشگری و معنویت»، «رویکردهای جامعه‌شناسی گردشگری و صلح با تکیه بر معنویت»، «رویکردهای اقتصادی و بازاریابی در توسعه پایدار جوامع با تکیه بر گردشگری و معنویت» و «نقش هنر و معماری در تقویت ابعاد معنوی گردشگری» است.

علاقه‌مندان می‌توانند تا پانزدهم مردادماه چکیده مقالات و تا ۱۵ شهریورماه جاری مقاله کامل خود را به آدرس Iccip@usc.ir ارسال کنند و یا برای کسب اطلاعات بیشتر با دبیرخانه این کنفرانس با شماره ۴۶۱۴۲۳۶۵ تماس بگیرند.

معرفی بزرگ‌ترین مجموعه اهدایی نسخ خطی به کتابخانه ملی

بزرگ‌ترین مجموعه اهدایی نسخ خطی به کتابخانه ملی ایران متعلق به سیدعبدالحسین مدرس خاتون‌آبادی، معروف به سیدالعراقین است. این مجموعه شامل نسخه‌های خطی، چاپ سنگی، سربی اولیه، سربی معمولی، چاپ افست و گراور و چاپی جدید است. مهمترین بخش این مجموعه، وجود ۹۱۷ جلد نسخه خطی است که ۱۷۰ نسخه آن را نسخه‌های خطی نفیس قرآن تشکیل می‌دهد. موضوعات این مجموعه بیشتر در علم حدیث، فقه، اصول و کلام است. همچنین از ویژگی‌های این مجموعه می‌توان به وجود وقف‌نامه‌هایی از شاه سلطان حسین صفوی اشاره کرد، که بیشتر نسخه‌ها صحافی شده است. شاه سلطان حسین صفوی این وقف‌نامه‌ها را به همراه برخی کتاب‌های دیگر در مدرسه چهارباغ اصفهان وقف کرده‌ که روی تمام نسخه‌های وقفی مدرسه چهارباغ اصفهان نوشته شده ‌است. مجموعه سیدالعراقین بزرگ‌ترین مجموعه اهداشده به کتابخانه ملی در سال ۱۳۹۱ است که، از خانواده اهداگر نیز در مراسم روز اسناد ملی و میراث مکتوب در سازمان اسناد و کتابخانه ملی تقدیر شد.

ایران را در این مستند صدساله از بالا تماشا کنید

تصاویر هوایی ضبط شده یک خلبان از ایران که به حدود صد سال پیش بازمیگردد در قالب یک مستند در جشنواره جهانی فیلم فجر به روی پرده می‌رود. مستند «سفر هوایی من به ایران» ساخته «والتر میتل هولتسر» خلبان، عکاس و ماجراجوی سوئیسی است که در جریان سفر هوایی او از زوریخ به ایران در سال ۱۹۲۴ میلادی و به سفارش شرکت آلمانی یونکرس، سازنده هواپیما و وسایل نقلیه، فیلمبرداری شده است.

«میتل هولتسر» در تاریخ ۱۸ دسامبر ۱۹۲۴ اولین سفر بلند و بین قاره‌ای خود را از مبدا زوریخ در کشور سوئیس به مقصد بوشهر و خلیج فارس آغاز کرد و این پرواز طولانی که با هواپیمای مدل A۲۰ شرکت هوایپماسازی یونکرس آلمان و با موتور ۲۵۰ اسب بخاری شرکت «BMW» انجام شد، در مجموع با ۷۱ ساعت پرواز و طی مسافت ۱۱ هزار کیلومتر همراه بود.

خبرنامه 33

تصویری هوایی از تهران ۱۹۲۵-۱۹۲۴

این مستند ۶۰ دقیقه ای پیش از این در جریان شصت و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو در کشور سوئیس که در سال ۲۰۰۸ برگزار شد نیز به نمایش گذاشته شده بود. «میتل هولتسر» که اولین خلبانی است که شمال تا جنوب آفریقا را نیز در سال 1930 پرواز کرده، نویسنده تعداد زیادی کتاب درباره عکس های هوایی خود نیز هست و در سال ۱۹۲۶ میلادی مجموعه تصاویر خود از سفر به ایران را نیز قالب یک کتاب منتشر کرد. مجموعه ای از ۱۸ هزار و ۵۰۰ عکس هوایی به جای مانده از «والتر میتل هولتسر» که یکی از پیشگامان عکاس هوایی در تاریخ محسوب می شود، هم اکنون در کتابخانه اصلی موسسه فناوری فدرال سوئیس در شهر زوریخ نگهداری می‌شود. مستند «سفر هوایی من به ایران» در بخش آثار کلاسیک و بازسازی شده سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر، هشتم خردادماه اولین نمایش خود را در پردیس سینمایی چارسو تجربه کرد.

تصاویری از گنجینه پنج‌هزار ساله ایران در لندن

سیصد اثر از پنج‌هزار سال پیش تا تاریخ معاصر ایران در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن به نمایش گذاشته شده است، اما آنها چه آثاری هستند که توجه تاریخ‌دانها و رسانه‌های خارجی را به خود جلب کرده‌اند؟

در این نمایشگاه که «ایران حماسی» نام دارد و از شنبه ۲۹ ماه می (هشتم خردادماه) به مدت سه ماه در لندن برپا می‌شود و تمام بلیت‌های روز افتتاحیه آن به فروش رفته است، بیش از ۳۰۰ اثر از ۵۲۰۰ سال پیش تا دوران معاصر به نمایش گذاشته شده و از حالا توجه بسیاری از رسانه‌های غربی را به خود جلب کرده است. نمایشگاهی که به گفته مسئولان موزه ویکتوریا و آلبرت، در ۹۰ سال اخیر برای نخستین‌بار به این شکل برپا شده است.

بخش ویژه نمایشگاه که توجه بسیاری از رسانه‌ها را نیز جلب کرده، بازنمایی گوشه‌ای از معماری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان است، که تغییر رنگ کاشی‌های آنرا با چرخش نور یا همان خورشید نمایش می‌دهد. «ظهور تمدن ایران» با نمایش آثاری از ۵۲۰۰ سال پیش از تمدن‌های ایلام (عیلام)، سیلک کاشان، اَرته (جیرفت) و مجموعه‌ای از ایران باستان، نقطه آغاز برای تماشای این غرور تاریخی است. یک کوزه سفالی به شکل گاو کوهی از ۱۲۰۰ تا ۸۰۰ سال پیش از میلاد، یک کاسه طلایی با غزال‌هایی سه بعدی از همان دوره تاریخی و مجسمه‌هایی از جنس طلا، لاجورد و مواد گرانبهای دیگر که همگی از مجموعه‌های شخصی و یا از موزه‌های دیگر همچون لوور و بریتانیا امانت گرفته شده‌اند.

بازوبند طلایی متعلق به ۵۰۰ تا ۳۳۰ قبل از میلاد که پس از چند بار خرید و فروش و سرقت، سرانجام به دست موزه ویکتوریا و آلبرت رسیده است. در «ایران حماسی»، امپراطوری پارس با تمرکز بر هخامنشیان، یک بخش مجزا به خود اختصاص داده و در آن ارابه‌های طلایی، تندیس‌ها و نقش برجسته‌هایی از شاهان و سربازان، ریتون‌ها و جام‌های زرین و سیمین به نمایش گذاشته شده است. منشور حقوق بشر کوروش نیز از موزه بریتانیا مهمان این نمایشگاه شده و به عنوان شاهکاری شاخص معرفی شده است. روزنامه گاردین با تفسیری از شکوه این دوران نوشته که «امپراتوری پارس، زندگی تشریفاتیِ با شکوه و جلالی را نمایش می‌دهد...» و بعد با شرح جزئیات نقش برجسته‌ای که از موزه فیتز ویلیامِ کمبریج به امانت گرفته شده، به ظرافت هنری آن دوران اشاره می‌کند و در ادامه به مخاطبان پیشنهاد می‌دهد که برای آنکه بدانند امپراطوری پارس از نگاه خارجی‌ها چگونه بود و اسکندر با آن چه کرده؛ تاریخ هردوت مورخ یونان‌باستان را بخوانند.

«تغییر مذهب» بخش دیگر این نمایشگاه است که به آثار دوران اسلامی در ایران می‌پردازد و مهمترین سند آن شاهنامه است، با این تفسیر که کتاب پادشاهان است و در آغاز قرن یازدهم میلادی فردوسی آنرا به نظم درآورده است. نسخه‌های خطی باشکوهی از شاهنامه نیز به نمایش گذاشته که برخی از آنها شاهکار نقاشان دوران صفوی است.

نمایشگاه اما بخش بزرگی را هم به هنر معاصر ایران اختصاص داده که مکتب‌های مختلفی در آن به نمایش درآمده که نیمی از آثار آن، به زنان هنرمند ایرانی اختصاص دارد. همچنین یک ریخته‌گری باشکوه برنزی مربوط به دوران ایلام میانه (۱۵۰۰ تا ۱۱۰۰ قبل از میلاد) است. زوجی که لباس‌های فاخری پوشیده‌اند، که احتمالا پادشاه و ملکه باشند. حالت آنها نشان می‌دهد که عبادت می‌کنند. این پیکرک‌های کوچک احتمالا از کاوش‌های فرانسوی‌ها در شوش بدست آمده‌اند، که اکنون از مجموعه ساریخانی برای این نمایشگاه به امانت گرفته شده است. قطعه‌ای از یک کمربند طلایی مربوط به قرن هفتم قبل از میلاد با نقش‌های برجسته از گوزن و سر شیر. گزارش شده این کمربند طلایی در سال ۱۹۴۷ توسط روستایی‌ها از یک تابوت برنزی در منطقه زیویه کردستان کشف و بعد قطعه قطعه شده که ۱۴ قطعه از آن در موزه‌های جهان نگهداری می‌شود. یک قطعه از این کمربند در موزه ملی ایران موجود است. سوراخ‌های پشت آن نشان می‌دهد، احتمالا کمربند به چرم دوخته شده بود.

همچنین کره آسمانی متعلق به قرن هفدهم میلادی، صورت‌های فلکی که در آسمان دیده می‌شود، روی این کره نقش بسته است. این کره در زمان خود ابزار نجومی بوده، که برای طالع‌بینی مخصوصاً در حکومت سلطنتی استفاده می‌شده است. این نمایشگاه تا ۱۲ سپتامبر (شهریورماه) در لندن برپا خواهد بود.

پخش مستند «میراث کهن» از شبکه مستند سیما

مستند «میراث کهن» تولید جدید شبکه مستند سیمای جمهوری اسلامی ایران، با موضوع معرفی پرونده‌های میراث فرهنگی ناملموس ثبت‌شده در سازمان جهانی یونسکو است. این مستند از روز شنبه (۸ خردادماه) ساعت ۱۹ روی آنتن رفت. ایمان حسین‌تاش - تهیه‌کننده این مجموعه مستند - گفت: کشورمان ایران به عنوان پرچمدار حفظ و اشاعه میراث فرهنگی ناملموس در دنیا شناخته می‌شود. برهمین اساس تصمیم گرفتیم سراغ پرونده میراث‌ فرهنگی ناملموس رفته و آنها را از ابعاد مختلف روایت کنیم. به صورت کلی، کشورمان ۱۵ پرونده میراث فرهنگی ناملموس ثبت‌شده در سازمان جهانی یونسکو دارد که در این فصل از مجموعه مستند «میراث کهن»، سراغ پنج پرونده مهم آن درباره موضوعاتی نظیر «آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای»، «تعزیه»، «فرش فارس»، «نقالی و داستان‌سرایی» و «چوگان» رفته‌ایم و ماحصل آن پنج مستند حدوداً ۴۵ دقیقه‌ای شده است. این پرونده‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد؛ اول آیین‌هایی که رو به اضمحلال هستند، مانند نقالی که در حال از بین رفتن است و باید از آن پاسداری کرد و دوم خرده ‌فرهنگهایی که توسط گروه‌هایی در مناطف مختلف کشورمان ایجاد شده و دارای تاثیرگذاری است. تمام این پرونده‌ها از نظر سیاسی، فرهنگی، ژئوپلتیکی و ... دارای اهمیت بوده و ثبت آنها در یونسکو برگ برنده‌ای برای ما در منازعات سیاسی است. مثلا برای ثبت صنعت لنج‌سازی در استان‌های جنوبی کشورمان تحت عنوان «دریانوردی و لنج‌سازی حوزه خلیج فارس» در یونسکو امتیاز ویژه‌ای است چرا که بار دیگر نام خلیج فارس را ثبت می‌کند. او درباره روند تحقیق و پژوهش این مجموعه مستند گفت: از هشت - نه سال پیش پژوهش‌های مربوط به این مجموعه را زیر نظر گروهی هفت‌نفره آغاز کردیم و به صورت متمرکز حدود پنج سال پژوهش داشتیم. علاوه‌بر این، سراغ باستان‌شناسان دانشگاه پاریس رفتیم. خیلی از آنان ایرانی بودند و به ما کمک کردند. در مورد اسناد و مدارکی که در ایران وجود نداشت سراغ موزه‌هایی در خارج از ایران رفتیم. بسیاری از این اسناد در کتابخانه‌های ملی و موزه‌های دیگر کشورها پخش شده بود و آنها را که در قالب عکس، ویدئو و صوت بودند، جمع‌آوری کردیم. علاوه‌بر این، کتاب‌ها و نسخ خطی وجود داشت که در آنها درباره این میراث فرهنگی صحبت شده بود. این کتابها را از سراسر ایران جمع‌آوری کردیم.

تهیه‌کننده مستند «میراث کهن» درباره جمع‌آوری اسناد پژوهشی توضیح داد: به دلیل تمرکزی که بر موضوع میراث فرهنگی ناملموس و آیین‌های هنری داشتم، بسیاری از پژوهشگران هر حوزه را می‌شناختم. سراغ آنان رفتیم تا اسناد و پژوهش‌هایی را که دارند در اختیار ما قرار بدهند. در حوزه چوگان، تعزیه و نقالی توانستیم اطلاعات خوبی را جمع‌آوری کرده و با تحلیل آنها در فیلم ارائه بدهیم. برای مثال در هنر نقالی، چند فرم از آنرا نشان داده و تحلیل کردیم. در چوگان اسناد سه‌هزارساله و ۲۵۰۰ ساله را برای اولین بار نشان دادیم. جالب است بدانید که هنری مثل چوگان باارزش‌ترین میراث فرهنگی ناملموس در نظر یونسکو است. در این مستند نشان دادیم که چوگان یک فرهنگ ساده نبوده، بلکه دارای اسناد و قوانین مختلفی بوده است. در فرش فارس چند سند از بافت‌های بسیار پیچیده را که در بین عشایر رواج داشته است، ارائه کردیم.

این مستندساز با تاکید بر لزوم تصویربرداری میدانی در ساخت این مجموعه گفت: یکی از موضوعاتی که کمک می‌کند تا یک میراث فرهنگی در یونسکو ثبت شود، این است که رواج داشتن آن در تمام ایران ثابت شود. بر این اساس، در تمام پرونده‌ها باید این موضوع را ثابت می‌کردیم که کار بسیار سختی بود. به ویژه آن‌که تیم تصویربرداری باید به ۱۰ منطقه مختلف در سراسر کشور می‌رفت. برای مثال، اعضای تیم تولید مستند فرش فارس، به مدت ۳ تا ۲۰ روز در بین عشایر، کوه‌ها و مناطق صعب‌العبور بودند تا بتوانند مستندنگاری کرده و اطلاعات پژوهش‌ها را با اطلاعاتی که در پرونده‌ها به یونسکو ارسال شده است، تطبیق دهند. بنابراین در استان‌های تهران، خراسان، اصفهان، همدان، اراک، شیراز، لرستان، خوزستان، مازندران، گیلان و ... تصویربرداری داشتیم.

تهیه‌کننده مستند «میراث کهن» سپس یادآور شد: در این مستند از انیمیشن، گفت‌وگو، جلوه‌های ویژه، تصاویر میدانی روایتی و ... استفاده شده است. از تکنیک فیلم ۳۶۰ درجه نیز در بعضی از قسمت‌ها استفاده شده است. علاوه بر این، تقریبا تمام مستندهای داخلی و خارجی در موضوعات مرتبط با میراث فرهنگی را دیدیم و تحلیل کردیم.

میراث ایران در صد سال چگونه حفاظت شد؟

تغییرات و تحولات حفاظت از میراث فرهنگی ایران در یکصد سال گذشته بررسی شد. نشست یک‌صد سال حفاظت از میراث‌فرهنگی به همت شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، ایکوم ایران و وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با حضور شماری از پیشکسوتان و استادان حوزه حفاظت و مرمت بناها و بافت‌های تاریخی برگزار شد. صاحب‌نظران در این نشست به بررسی تغییر و تحولات حفاظت از میراث‌فرهنگیِ گذشته و امروز کشور پرداختند.

محمدمنصور فلامکی از چهره‌های ماندگار معماری و حفاظت و مرمت ایران، برگزاری این نشست را ارزشمند بیان کرد و گفت: بررسی صدسال حفاظت و مرمت آثار تاریخی توسط صاحب‌نظران اقدام ارزشمندی است که حتما ثمرۀ خوبی خواهد داشت، زیرا با همراهی انجمن‌های مرتبط با حوزه‌های میراث‌فرهنگی و مستقل از دولت انجام شده است و نیازمند کمی محبت بیشتر نیز خواهد بود، تا پایان خوبی پیدا کند. این چهره ماندگار حوزه معماری و مرمت ایران در ادامه به تاسیس انجمن آثار ملی ایران در دوره پهلوی اول اشاره کرد و افزود: در آن زمان، نگرش تازه‌ای برای حفظ بناهای تاریخی ما شکل می‌گیرد و بسیاری از بزرگان ما را به شوق می‌آورد تا انجمن آثار ملی ایران را برپا کنند. این انجمن که پیش از تاسیس سازمان ملی حفاظت از آثار باستانی تاسیس شده بود نقش مهمی در حفظ آثار تاریخی ما ایفا کرد و همچنان نیز دایر است. البته، با وجود تغییرات و تحولات سال‌های گذشته، همچنان شاهد فضایی دوستانه و بااحترام برای حفظ آثار تاریخی در آن هستیم.

فرهاد نظری، کارشناس میراث‌فرهنگی با اشاره به این‌که حفاظت و مرمت آثار تاریخی در یک‌صد سال گذشته فراز و فرودهای فراوانی را طی کرد، اظهار کرد: نکته قابل ملاحظه و مهم این است که میان شیوه حفاظت و مرمت در گذشته، یعنی پیش از انقلاب مشروطه و پس از آن باید تفاوت قائل شد.

او اضافه کرد: حفاظت از آثار تاریخی در قرون گذشته همیشه وجود داشته است، اما با آن‌چه امروز یعنی پس از انقلاب مشروطه شاهد آن بودیم تفاوت بسیار داشته است و تنها اشتراک آن در لفظ واژۀ حفاظت است و نه در مفهوم. او ادامه داد: به‌عنوان مثال تخت‌جمشید که یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی ما است، چندین دهه است که مورد حفاظت قرار گرفته و به ثبت ملی و جهانی رسیده است؛ توسط باستان‌شناسان و پژوهشگران برجسته مورد کاوش و پژوهش قرار گرفته، در محوطه آن نگهبان وجود دارد و فارغ از کمیت و کیفیت کار تمام مسائل حفاظتی در آنجا اعمال می‌شود که هیچ یک از آنها تا پیش از دوران ناصرالدین‌شاه انجام نمی‌شد، در حالی که مسجد جامع اصفهان در سده‌های گذشته مدام توسط مردم مورد تعمیر و مرمت قرار می‌گرفته است.

او اضافه کرد: هرچند در قرون پیش از مشروطه نیز شاهد توجه پادشاهان نسبت به آثاری چون تخت‌جمشید و تاق‌بستان بوده‌ایم که از آن‌ا بازدید می‌کردند و حتی اثر و یا کتیبه‌ای از خود با علم به این‌که در آن محوطه ماندگار خواهد بود درست می‌کردند، اما کمتر به فکر مرمت و تعمیر آن‌ها بودند. بنابراین در نظر گرفتن این نکات برای روشن شدن تفاوت میان حفاظت از آثار در گذشته و امروز بسیار مهم است.

محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز با بیان این‌که بررسی تاریخی حفاظت از میراث‌فرهنگی کمی سخت و پیچیده است، گفت: امروز ما نیازمند این هستیم که قوانین و قواعد حفاظت از آثار تاریخی در دروان گذشته را با یک نگاه علمی و طبقه‌بندی‌شده مورد بررسی قرار دهیم تا متوجه شویم این امر در گذشته و امروز چگونه صورت می‌گرفته و تا چه میزان از قواعد و قوانین موجود چه در گذشته جنبۀ اجرایی و عملی داشته است. شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ایران با همراهی ایکوم ایران و وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، به مناسبت تغییر سده خورشیدی نشست‌هایی را با عنوان «یک‌صدسال فرهنگ و هنر» با حضور کارشناسان با موضوعات مرتبط با میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار می‌کند و به بررسی آنچه در یکصد سال گذشته در حوزه‌های مرتبط با میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی رخ داده است، می‌پردازد.

معرفی ۱۰۰ میراث ناملموس ایران به دو زبان

خبرنامه 33

شماره جدید کتاب مجله «گردشگر مثبت» با عنوان «صد گنج عیانِ نهان در میراث ناملموس ایران» با معرفی ۱۰۰ میراث ناملموس ایران به صورت دو زبانه (فارسی و انگلیسی) و مصور منتشر شد. گردشگر مثبت ماهنامه‌ای با تمرکز بر افزایش آگاهی عمومی نسبت به گنجینه میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان و ایران است که در چهارمین شماره آن با نام فارسی «۱۰۰ گنج عیان نهان از میراث ناملموس ایران» و عنوان انگلیسی «100 selected intangible cultural heritages» شماری از میراث فرهنگی ناملموس ایران در پنج شاخه مصوب میراث ناملموس شامل بیان‌ و سنت‌های شفاهی، هنرهای نمایشی، فعالیت‌های جمعی، آیین‌ها و جشن‌ها، دانش سنتی‌ و اعمال مرتبط با طبیعت و کیهان و سنت‌های مرتبط با صنایع‌ دستی معرفی شده‌اند.

گویش محلی میمه، متل اشتر سفیدشهر (نصرآباد کویر)، چوگان، بازی سوار بر اسب همراه با روایت‌گری و موسیقی، نان لواش، قالیشویی مشهد اردهال، نوروز، آیین جل جلانی، آیین باران‌خواهی روستای آزران کاشان، آیین جیرجیرونی، موسیقی بخشی‌های خراسان، مهارت تولید گز، دانش پخت قهوه آیینی نوش‌آباد شهرستان آران و بیدگل، دانش سنتی لنج‌سازی و دریانوردی در خلیج فارس، مهارت سنتی پخت خورشت ماست، عصاری؛ مهارت استحصال دانه‌های روغن، نحوه پخت گاتای ارمنی در جلفای نو، نشان قوس اصفهان، مهارت ساخت نمد سمیرم، گیوه‌بافی نشلج کاشان، مهارت فرش‌بافی فارس، مهارت فرش‌بافی کاشان و خوشنویسی مکتب میرعماد الحسنی سیفی قزوینی، از جمله میراثی هستند که این شماره گردشگر مثبت به آن‌ها پرداخته است.

مینیاتور عنوان جدیدترین میراث فرهنگی ناملموس است که در فهرست میراث جهانی بشر به نام ایران و سه کشور دیگر به ثبت رسید. چهار سال پیش هم چوگان به نام ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده بود. به همین دلیل روی جلد شماره جدید گردشگر مثبت که ویژه معرفی ۱۰۰ میراث ناملموس ملی ایران است، چاپ مینیاتورِ چوگان، اثری از امیرهوشنگ جزی‌زاده نقش بست که معرف دو میراث جهانی بشر ثبت‌شده به نام ایران است.

مهدی تمیزی، معاون فرهنگی هنری سازمان فرهنگی شهرداری اصفهان، در مراسم رونمایی از این مجله که با تولد ۸۸ سالگی امیرهوشنگ جزی‌زاده همزمان شده بود، درباره آثار این هنرمند مینیاتوریست ایرانی توضیح داد: یکی از ویژگی‌های مهم آثار استاد امیرهوشنگ جزی‌زاده، پیروی او از مینیاتور مکتب صفوی است، چنان‌که قلم‌گیری در آثار او حرف اول را می‌زند و هر جا نیاز باشد، رنگ به آثار افزوده می‌شود. نکته مهم بعدی هم این که آثار جزی‌زاده به دلیل قوت و دقت موجود در طراحی‌ها، قابلیت تبدیل شدن به مدیاهای مختلف را دارند چنان که حالا فرش‌هایی بر مبنای طراحی‌های او بافته شده‌اند، مقبره صائب با طراحی‌های او کاشیکاری شده و تمام آجرکاری‌ها و کاشیکاری‌های ورودی هتل عباسی هم بر مبنای قلم او خلق شده‌اند. حتی شماری آثار کاربردی مثل میزهای منبت و خاتم وجود دارند که نقوشی به قلم استاد را بر خود دارند. به گفته رئیس موزه هنرهای معاصر اصفهان، از جمله ویژگی‌های قابل توجه آثار جزی‌زاده این است که بیشتر آثار، در فرم دایره طراحی‌شده‌اند و از تخیل فوق‌العاده‌ای برخوردارند تا جایی که برخی از آن‌ها به فضاهای سوررئالیستی نزدیک شده‌اند.

اولین شماره مجله گردشگر مثبت با عنوان فارسی «دستینه بازدید از ۱۰۰ مقصد گردشگری اصفهان» و عنوان انگلیسی «Handbook on Top 100 tourism destinations in Isfahan» در ۴۸۰ صفحه گلاسه منتشر شد. شماره دوم این مجله با عنوان فارسی «۱۰۰ روایت ناگفته از اصفهان» و عنوان انگلیسی «Top 100 Tales of Isfahan» در ۲۱۵ صفحه به دست مخاطبان علاقه‌مند رسید و سومین شماره نیز با عنوان فارسی «۱۰۰ یادگار ماندگار اصفهان در صنایع دستی و هنرهای سنتی» و عنوان انگلیسی «Top 100 Eternal Memorabilia of Isfahan in craft and folk art» در قالب کتاب مجله ۲۳۰ صفحه‌ای عرضه شد.

بیانیه ایران و چین برای حفاظت از میراث فرهنگی

خبرنامه 33

بیانیه مشترک «ابتکار عمل آسیایی در حفاظت از میراث‌ فرهنگی» بین ایران و چین در پنجاهمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور امضا شد. در راستای این همکاری که به امضای وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی جمهوری اسلامی ایران و وزارت فرهنگ و گردشگری جمهوری خلق چین رسیده است، طرفین تصمیم گرفتند موضع خود را در چارچوب ابتکار عمل آسیایی برای حفاظت از میراث‌فرهنگی هماهنگ کرده و تشکیل اتحادیه آسیایی برای حفاظت از میراث‌فرهنگی را تسهیل و طرح پیشنهاد اجرای ابتکار عمل آسیایی برای حفاظت از میراث فرهنگی را ارائه کنند. طرح پیشنهاد اجرای ابتکار عمل آسیایی برای حفاظت از میراث‌فرهنگی و همچنین تشکیلات، اساسنامه و اختیارات اتحادیه آسیایی برای حفاظت از میراث‌فرهنگی، می‌تواند با مشورت کشورهای عضو اتحادیه نهایی شود. طرف‌های امضاکننده، تبادل و همکاری بین کارشناسان و مدیران حرفه‌ای میراث‌فرهنگی دو کشور، از جمله تبادل بازدیدها، برنامه‌های آموزشی مشترک و اشتراک اطلاعات را تشویق و حمایت خواهند کرد.

طرف‌های مبادله و همکاری در زمینه مرمت بناها و محوطه‌ها، ارزیابی و نقشه‌برداری از اموال میراث‌فرهنگی، حفاظت از میراث‌فرهنگی زیر آب و باستان‌شناسی مشترک را تشویق و حمایت خواهند کرد. طرف‌های مبادله و همکاری در زمینه مدیریت، نمایشگاه و پژوهش‌های آکادمیک مجموعه‌های موزه‌ای را تشویق و حمایت خواهند کرد.

طرف‌های همکاری معرفی نامزدی‌های فراملی برای ثبت در فهرست میراث جهانی را تشویق و حمایت می‌کنند و تجارب خود را در زمینه معرفی، حفاظت، مدیریت و نظارت بر اموال میراث جهانی به اشتراک می‌گذارند.

طرف‌های مبادله و همکاری جلوگیری از قاچاق غیرقانونی اموال فرهنگی را تشویق و پشتیبانی خواهند کرد و با هدف حفاظت از میراث‌فرهنگی بشریت، تلاش‌های مشترکی برای مبارزه با جرایم مرتبط با اموال فرهنگی، ایجاد شبکه‌هایی برای استرداد و بازگرداندن اموال فرهنگی و تسهیل اشتراک اشیای گمشده فرهنگی خود با روش‌های دیجیتالی به‌کار می‌گیرند.

در جریان امضای این بیانیه مشترک، چانگ هوا، سفیر چین در ایران که به شکل ویدئوکنفرانس در این مراسم حضور داشت، گفت: شواهد تاریخی و تمدنی می‌تواند به عنوان پل فرهنگی، کشورها و ملت‌ها را به هم وصل کند. ایران و چین دو تمدن باستانی هستند و میراث‌فرهنگی زیادی دارند. همچنین دو کشور در امور حفاظت از میراث‌فرهنگی دستاوردهای قابل توجه و تجربه‌های زیادی دارند.

به تایید او، این بیانیه به عنوان یکی از اقدامات مربوط به پنجاهمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان ایران و چین است.

سفیر چین در ایران همچنین گفت: همکاری دو کشور در زمینه حفاظت از میراث‌فرهنگی باعث استحکام روابط می‌شود. با امضای این بیانیه، مشارکت و تبادل نظر بین دو طرف وارد مرحله جدیدی می‌شود. امیدواریم موفقیت‌های بیشتری در زمینه حفاظت از میراث‌فرهنگی میان دو کشور حاصل شود.

همچنین محمد کشاورز زاده، سفیر ایران در چین که به شکل ویدئوکنفرانس حضور داشت، اظهار کرد: بسیار خوشحالم که در امضای این سند حضور دارم، دو کشور به عنوان دو تمدن کهن در غرب و شرق آسیا از دوران باستان تا کنون روابط دوستانه‌ای داشته‌اند و دارند. این بیانیه می‌تواند محور اصلی برای همکاری ابتکار عمل آسیایی به منظور حفاظت از میراث‌فرهنگی باشد. او افزود: نشانه‌های همکاری میان دو کشور در حال حاضر به عنوان میراث‌فرهنگی مشترک وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به کاروانسرای جاده ابریشم در ایران اشاره کرد که در دوره صفویه ساخته شده است.

کشاورز زاده گفت: دو کشور ظرفیت‌های مشترک بسیاری در زمینه ارتقای همکاری در حوزه میراث‌فرهنگی دارند. امیدواریم به‌زودی یادداشت تفاهم‌نامه همکاری‌های طرفین در خصوص میراث‌فرهنگی نیز به امضا برسد و پس از دوران کرونا شاهد افزایش همکاری‌های طرفین در این حوزه باشیم. سفیر ایران در چین بیان کرد: دو کشور تجربیات و دانش مناسبی در زمینه مرمت، باستان‌شناسی و حفاظت از آثار تاریخی دارند که این موضوع می‌تواند موجب غنای آن شود.

کشاورززاده اظهار کرد: برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله ایران و چین نقطه عطفی در روابط دو کشور است که نشان از عزم رهبران دو کشور برای توسعه روابط فارغ از شرایط داخلی و بین‌المللی است. این قرارداد می‌تواند زمینه‌ای برای توسعه روابط دو کشور در زمینه میراث‌فرهنگی باشد. سفیر ایران در چین افزود: امیدواریم در پنجاهمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان ایران و چین شاهد رویدادهای فرهنگی مشترک میان دو کشور باشیم، به همین منظور برنامه‌های متنوعی مانند برگزاری نمایشگاه اختصاصی آثار موزه‌ای به شکل متقابل در نظر گرفته‌ایم. هم‌اکنون ارتباطات و همکاری‌های علمی و دانشگاهی خوبی میان دو کشور در حوزه باستان‌شناسی وجود دارد. امیدواریم به‌زودی شاهد امضای تفاهم‌نامه همکاری در این زمینه میان موزه ملی ایران و دانشگاه پکن باشیم.

محمدحسن طالبیان، معاون میراث‌فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نیز بیان کرد: تاریخ گواه بر این مدعاست که روابط دو کشورِ ایران و چین به دلیل سابقه تاریخی و فرهنگی مشترکشان در برابر تغییرات در شرایط بین‌المللی نیز ثبات داشته و دو کشور همیشه در تقویت حاکمیت ملی، عزت ملی و حفاظت از مسیر توسعه خود از یکدیگر حمایت کرده‌اند و خوشبختانه به دلیل اینکه میراث‌فرهنگی بهترین راه برای این تحقیق فرهنگی میان دو کشور است در واقع این ارتباط مستحکم تا به امروز ادامه داشته است.

طالبیان افزود: با در نظر گرفتن این روابط مشترک و دیرینه فرهنگی بین دو کشور و با توجه به این‌که هر دو کشور از تمدن‌های بزرگ آسیایی محسوب می‌شوند، از گنجینه ارزشمندی از اموال میراث‌فرهنگی برخوردار هستند.

معاون میراث‌فرهنگی گفت: طرح حفاظت از میراث‌فرهنگی آسیا، پیشنهاد بسیار جالبی برای مطرح کردن این دو کشور به‌عنوان نمایندگان حفاظت از این میراث ارزشمند فرهنگی در تمام آسیاست. این امر موجب افزایش اعتماد به نفس و وحدت کشورهای آسیایی در معرفی و حفاظت از میراث‌فرهنگی با ارزش این کشورها می‌شود و می‌تواند وحدت و تعامل بیشتری را در جهت تبادل اطلاعات و تجربیات در امر حفاظت و مرمت آثار فرهنگی نیز در برگیرد و از سوی دیگر موجب رونق و توسعه صنعت گردشگری در کشورهای آسیایی شود.

او یادآور شد: در زمینه‌های مختلف با چین همکاری‌های مختلفی داشتیم، مثل ارتباطی که موزه ملی ایران با موزه‌های ملی و موزه‌های چین داشته و نمایشگاه‌های متنوعی در سال‌های مختلف برگزار کرده است. طالبیان افزود: امیدواریم با این ابتکار عمل و همکاری مداوم بین دو کشور، گام مؤثری در راستای تعمیق روابط دوجانبه و تقویت همکاری‌های مشترک فرهنگی، حفاظت از میراث‌فرهنگی و گسترش توسعه پایدار بین دو کشور برداشته شود.

او اضافه کرد: وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از پشتیبانی و همکاری متقابل دو کشور و دیگر کشورهای آسیایی در زمینه معرفی نامزدهای میراث‌فرهنگی در فهرست میراث‌ جهانی یونسکو استقبال می‌کند. طالبیان گفت: برگزاری نمایشگاه‌های موزه‌ای و فراهم کردن زیرساخت لازم برای نشست‌های تخصصی در زمینه حفاظت و مرمت از اشیای فرهنگی و تاریخی، همکاری در انتقال تجربیات متقابل در زمینه باستان‌شناسی زیر آب و برگزاری نمایشگاهی از اشیای فرهنگی و تاریخی حاصل از کاوش در مسیر جاده ابریشم می‌تواند از دیگر فعالیت‌های فرهنگی برای گسترش روابط بین دو کشور و دیگر کشورهای آسیایی محسوب شود.

چهارمین دوره آموزش مجازی زبان فارسی در ژاپن برگزار شد

چهارمین دوره آموزش زبان فارسی در ژاپن با حضور فرهنگ دوستان و علاقه‌مندان ژاپنی، به صورت مجازی برگزار شد.

در ادامه برگزاری سلسله دوره‌های آموزش زبان فارسی و در شرایط کرونایی، دوره جدید به صورت مجازی و برخط از سوی رایزنی فرهنگی ایران و نماینده بنیاد سعدی در ژاپن برگزار شد. در این دوره نیز مانند گذشته علاوه بر توکیو، مخاطبانی از استان‌ها و شهرهای دیگر مانند کیوتو، اوساکا، هیروشیما و… و همچنین استان‌های همجوار توکیو ثبت‌نام کردند که در ۱۴ کلاس سطح‌بندی شده و با استفاده از منابع درسی بنیاد سعدی، آموزش‌های لازم را دریافت کردند. رایزنی فرهنگی ایران و نمایندگی بنیاد سعدی در ژاپن با توجه به استقبال و علاقه‌مندی برخی ازوالدین، دوره‌های ویژه کودکان و نوجوانان به ویژه فرزندان هموطنان ایرانی و دو رگه ایرانی- ژاپنی را نیز به صورت مستمر و جداگانه راه‌اندازی و آغاز کرده است.

اینفوگرافیک/ استرداد آثار تاریخی به ایران در سال‌های اخیر

استرداد آثار تاریخی ایران که در طول دهه‌ها و شاید سده‌های گذشته به کشورهای دیگر قاچاق شده بودند، در چند سال اخیر اوج گرفته است. با توجه به طولانی بودن روند هر دادگاه برای بازپس‌گیری آثار تاریخی در هر نقطه‌ای از دنیا می‌توان گفت پرونده‌های حقوقی برخی از این آثار، بیش از یک دهه در مجامع حقوقی بین‌المللی در حال بررسی بوده است. پیگیری‌هایی که در طول سال‌های گذشته برای بازپس‌گیری آثار تاریخی ایران انجام شده‌اند، باعث شده، که تاکنون استرداد ۹ مجموعه تاریخی به کشور بین سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۰ انجام شود که در این اینفوگرافیک به این پروندها اشاره شده است.

خبرنامه 33

عکس‌های کلیساهای ارامنه روی دیوار رفت

خبرنامه 33

نمایشگاه عکس‌های کلیساهای ارامنه در ایران با عنوان «ایران پرگهر» به‌شکل مجازی در نگارخانه کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران افتتاح شد. این عکس‌ها که توسط ابراهیم خادم بیات گرفته شده است، روایت تصویری از سه کلیسای مریم مقدس (زور زور)؛ در ماکو، تادئوس مقدس (قره‌کلیسا)؛ در شمال شرقی شهرستان چالدران و استفانوس مقدس (سنت استپانوس)؛ در غرب شهر جلفا است که در سال ۲۰۰۸ ثبت یونسکو شده‌اند. در کنار این سه کلیسا، تصاویری از کلیسای چوپان (آندره‌ورتی مقدس) در جلفا نیز برای علاقمندان، در نگارخانه مجازی کمیسیون ملی یونسکوـ ایران به آدرس https://gallery.irunesco.org/ به نمایش درآمد. در مجموع در این نمایشگاه بیش از ۷۰ قطعه عکس نمایش داده شد. این نمایشگاه مجازی سه‌شنبه (۴ خردادماه) با حضور روبرت بگلریان (نماینده ارامنه در مجلس شورای اسلامی)، رودیک یارالیان (کاردار موقت جمهوری ارمنستان در ایران) و حجت‌الله ایوبی (دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو ایران) به میزبانی عبدالمهدی مستکین (مدیر گروه فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو )در برنامه زنده اینستاگرامی این کمیسیون به آدرس @unesco.iran گشایش یافت.

تدوین اطلس خوراک شناسی گیلان/ حضور شهر خلاق خوراک در اکسپوی دبی

خبرنامه 33

معاون گردشگری میراث فرهنگی گیلان، با بیان اینکه در حوزه خوراک شناسی گیلان توجه ویژه ای به پخت نان های محلی خواهد شد، عنوان کرد: در حال تکمیل اطلس خوراک شناسی استان گیلان هستیم تا بتوانیم نقشه ظرفیت های خوراکی و غذایی مناطق مختلف استان را تدوین و به جهانیان ارائه کنیم.

حمیدرضا آذرپور، گردشگری خوراک را یکی از انواع گردشگری دانست و اظهار کرد: گردشگری خوراک با هدف معرفی فرهنگ غذایی و آداب و رسوم پذیرایی یک منطقه ایجاد شده و مورد توجه قرار می ‌گیرد. وی با اشاره به تنوع غذایی موجود در استان گیلان، افزود: شهر رشت به نمایندگی از شهرهای استان گیلان به عنوان شهر خلاق خوراک شناسی در سازمان جهانی یونسکو معرفی شده و لذا وظیفه داریم با ثبت آثار به جا مانده از نیاکانمان در حوزه غذایی، در راستای حفظ این فرهنگ و انتقال آن به نسل های حاضر و آینده گام هایی موثری را برداریم.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان، سلامت غذا را یکی از مولفه های گردشگری خوراک دانست و تصریح کرد: غذاهای گیلانی غالبا منشا گیاهی دارد و لذا غذاهای سالم و مناسبی هستند که نه تنها باعث افزایش وزن نمی شوند، بلکه به سلامتی انسان ضرر نمی رسانند. آذرپور، با اشاره به ظرفیت شهرستان لنگرود در حوزه نان های محلی همچون نان خلفه و نان برنجی، خاطرنشان کرد: کمیته علمی شهر خلاق خوراک شناسی متشکل از اساتید و پژوشگران صنعت غذایی کشور و استان، شناسایی و معرفی فرهنگ غذایی مناطق مختلف گیلان را در دستور کار دارد تا زمینه ثبت آنان فراهم شود. وی با بیان اینکه در حوزه خوراک شناسی گیلان توجه ویژه ای به پخت نان های محلی خواهد شد، عنوان کرد: در حال تکمیل اطلس خوراک شناسی استان گیلان هستیم تا بتوانیم نقشه ظرفیت های خوراکی و غذایی مناطق مختلف استان را تدوین و به جهان کنیم. معاون گردشگری میراث فرهنگی گیلان، با اشاره به شیوع بیماری کرونا و تحت تاثیر قرار گرفتن صنعت گردشگری، اضافه کرد: قطعا با آغاز واکسیناسیون عمومی کرونا از تابستان سال جاری از این اپیدمی عبور خواهیم کرد و باید از هم اکنون برای گردشگری پساکرونا برنامه ریزی داشته باشیم.

آذرپور، با بیان اینکه غذاهای مهم و مطرح هر منطقه همچون لونگی، باقلاقاتق و ترش تره در اطلس خوراک شناسی گیلان ثبت می شود، گفت: با کمک فرمانداران و شهرداران و شوراهای شهر به دنبال فعال سازی کمیته شهر خلاق خوراک شناسی هستیم و تاکنون این کمیته در دو شهرستان تشکیل جلسه داده است. وی با تاکید بر لزوم ثبت ملی غذاهای مناطق مختلف گیلان، ادامه داد: ثبت ملی و جهانی یک غذا موجب می شود آن غذا هرگز از بین نرود.

این مقام مسئول، با اظهار امیدواری از پذیرش گردشگران داخلی و خارجی در گیلان در نیمه دوم سال، خاطرنشان کرد: وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با دو آیتم چادرشب بافی و شهر خلاق خوراک شناسی همزمان با شهریورماه امسال در اکسپوی دبی شرکت خواهد کرد.

سرای عامری‌ها در میان برترین هتل‌های خاورمیانه

خبرنامه 33

رئیس اداره میراث فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی کاشان خبر داد که پایگاه جهانی تریپ ادوایزر، بار دیگر اقامتگاه سنتی سرای عامری‌ها را به عنوان یکی از ۲۵ هتل برتر خاورمیانه در سال ۲۰۲۱ معرفی کرده است. مهران سرمدیان گفت: اقامتگاه سنتی سرای عامری‌ها، یکی از زیباترین خانه‌های تاریخی کاشان با معماری ایرانی است که در دوره‌ی زندیه ساخته شده و بعدها به مرور گسترش یافته است. بخش‌های بیرونی و درونی این خانه با گچ‌بری‌های زیبا و منبت‌کاری ظریف تزئین شده و همچنین، بنا دارای چندین حیاط است که رعایت اصل تقارن در این حیاط‌ها به آن زیبایی دوچندان بخشیده است. معاون مدیر کل و رئیس اداره‌ی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کاشان یادآور شد که این سرا در سال ۲۰۱۶ مفتخر به دریافت برنده جایزه بین‌المللی نورپردازی Lightenning award شده و جایزه ملی مرمت و احیای بناهای تاریخی را نیز دریافت کرده است.

سرمدیان خبر داد: پایگاه جهانی تریپ ادوایزر که طی سال‌های متمادی از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ اقامتگاه سرای عامری‌ها را به‌عنوان اقامتگاه منتخب گردشگران معرفی کرده بود، به‌تازگی اعلام کرد که این اقامتگاه سنتی در فهرست ۲۵ هتل برتر خاورمیانه سال ۲۰۲۱ رتبه هفدهم را از آن خود کرده است.

کشفیات جدید پیرامون شهر «داراکان» در فسا

سرپرست هیئت بررسی باستان‌شناسی شهرستان فسا گفت: بررسی محوطه تاریخی «داراکان فسا» نشان از بنیاد اولیه شهر در دوره ساسانی و با نقشه‌ای نسبتا مستطیل شکل دارد. حامد مهدی علمدارلو با بیان اینکه محوطه داراکان شهرستان فسا توسط هیئت باستان‌شناسی ایرانی به مدت یکماه بررسی می‌شود، افزود: بررسی روشمند محوطه داراکان شهرستان فسا با سه هدف «بررسی تطبیقی منابع باستان‌شناختی و تاریخی در ارتباط با محوطه»، «بررسی نظام شهری آن براساس داده‌های باستان‌شناسی و متون تاریخی» و «شناسایی دوره‌های سکونتی شهر داراکان بر اساس یافته‌های باستان‌شناختی» انجام می‌شود.

علمدارلو با اشاره به اینکه شناسایی محوطه شهر دراکان در سال ۱۳۸۸ توسط گروه بررسی شهرستان فسا به سرپرستی احمد علی اسدی انجام شده است، افزود: بررسی حاضر در راستای شناسایی بهتر محوطه از اردیبهشت ماه آغاز شده و به مدت یک ماه ادامه خواهد داشت. سرپرست هیئت بررسی باستان‌شناسی شهرستان فسا، گفت: این محوطه در نزدیکی روستای داراکویه از بخش ششده و قره بلاغ شهرستان فسا در جاده قدیم فسا به داراب قرار دارد و با توجه به اشاره در متون تاریخی و از جمله «ابن حوقل» این محوطه یکی از شهرهای ارتباطی بین فسا و داراب در دوره‌های آغاز اسلامی بوده است.

این باستان‌شناس خاطرنشان کرد: با این حال نتایج بررسی تاکنون بیانگر این بوده که بنیاد اولیه شهر در دوره ساسانی و با نقشه‌ای نسبتاً مستطیل شکل و شبکه‌بندی داخلی شطرنجی شکل گرفته یا تأسیس شده است. علمدارلو گفت: اطلاعات اولیه بررسی نشان می‌دهد که شهر داراکان در دو قسمت شمالی و جنوبی در دو طرف رودخانه شکل گرفته و آثار معماری از دوره‌های ساسانی و اسلامی و همچنین سه رشته قنات بر روی محوطه قابل مشاهده است.

با حضور فارسی‌آموزانی از یازده شهر ترکیه: دوره آموزشی بهاره زبان فارسی در آنکارا در حال برگزاری شد

خبرنامه 33

به همت مرکز آموزش زبان فارسی رایزنی فرهنگی ایران در آنکارا و نمایندگی بنیاد سعدی در ترکیه، دوره آموزشی بهاره زبان فارسی با حضور زبان‌آموزانی از ۱۱ شهر ترکیه و ۶ کشور دیگر در آنکارا برگزار شد. این دوره با تشکیل هشت کلاس در سطوح مختلف آموزشی و بر مبنای استاندارد مرجع آموزش زبان فارسیِ بنیاد سعدی، در مرکز تحقیقات و آموزش زبان فارسی آنکارا به صورت مجازی برگزار شد. شایان ذکر است این دوره‌ها تا ترم زمستان ۱۳۹۹ به صورت مجازی و حضوری با رعایت موازین و پروتکل‌های بهداشتی وزارت بهداشت و آموزش ترکیه برگزار میشد، اما با توجه به قرنطینه سراسری در کشور ترکیه و ممنوعیت تشکیل کلاس حضوری، ترم بهار ۱۴۰۰ این مرکز تماماً به صورت مجازی تشکیل شده است.

گفتنی است در این دوره‌ها، سه گروه در سطح آموزشی مقدماتی و پایه، پنج گروه در سطوح آموزشی پیش میانی، میانی و فوق میانی، مشغول به آموزش و یادگیری زبان فارسی گردیده‌اند.

لازم به ذکر است با توجه به محدودیت‌های پیش‌آمده ناشی از قرنطینه‌های سراسری ترکیه، رویه آموزشی مرکز آنکارا تحت تاثیر قرار گفته است، اما نکات مثبتی هم وجود دارد که از آن جمله می‌توان به حضور فارسی‌آموزانی از ۱۱ شهر مختلف ترکیه و ۶ کشور دیگر در کلاسهای مجازی مرکز آنکارا اشاره کرد. دوره بهاره مجازی مرکز آموزش زبان فارسی آنکارا از هفتم فروردین ماه سال‌جاری آغاز شد و تا پایان خرداد ماه ۱۴۰۰ ادامه داشت.

رونمایی از جدیدترین کتاب‌های تألیفی بنیاد سعدی

خبرنامه 33

مراسم رونمایی از دو کتاب «چارچوب ۲» و «شیراز ۲» در زمینه آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان، چهارم خردادماه جاری با حضور رئیس و معاونان بنیاد سعدی برگزار شد. مجموعه «چارچوب» در سه سطح مقدماتی، پیش میانی، میانی، فوق میانی و پیشرفته با هدف آموزش کاربردی قاعده‌های دستوری زبان فارسی امروز در سه جلد طراحی شده است. مجموعه چارچوب، دستور آموزشی زبان فارسی را بر اساس الگوی مشخص با توجه به نیازهای ارتباطی فارسی آموزان غیر ایرانی آموزش می‌دهد.

در جلد اول این مجموعه مقوله‌های زمان، وجه فعل، قاعده‌های پرسشی و امری، منفی کردن فعل‌ها و همچنین تمرین گونه نوشتاری، گفتاری و شیوه تلفظ و پاسخ به تمرین‌ها آورده شده است و در جلد دوم نیز به شیوه پیشرفته‌تری این روند ادامه می‌یابد. در جلد دوم این کتاب با کمک موقعیت‌های فراهم شده در بخش‌های مختلف درس، زبان آموزان همزمان با آموزش کارکردهای زبانی و قواعد دستوری به شیوه آسان آشنا می‌شوند.

مجموعه آموزشی «شیراز» در چارچوب رویکرد ارتباطی و برای آموزش زبان فارسی به کسانی تدوین شده است، که الفبای این زبان را می‌دانند. از جمله ویژگی‌های مجموعه «شیراز» عبارتند از: آموزش زبان فارسی از راه فعالیت‌های ارتباطی، تقویت همه مهارت‌های زبان فارسی، آموزش واژه‌های کاربردی و پایه زبان فارسی، آموزش دستور زبان فارسی بر اساس کاربرد آن، آموزش تلفظ به شیوه‌ای علمی و کاربردی، آموزش همزمان فارسی گفتاری و نوشتاری، استفاده از شخصیت‌های داستانی ثابت برای انتقال مفاهیم و کارکردهای زبانی. «شیراز ۲» به ویکتور الکک، استاد فقید زبان فارسی که سهم بسزایی در آموزش و گسترش این زبان در لبنان داشته، تقدیم شده است.

خانه فرهنگ ایران در لاهور برگزار کرد:

کارگاه مجازی «بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان و ادبیات فارسی»

خبرنامه 33

به همت خانه فرهنگ ایران و نمایندگی بنیاد سعدی در لاهور، کارگاه مجازی «بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان و ادبیات فارسی» با موضوع اهمیت شاهنامه فردوسی در حفظ و احیاء زبان و ادبیات فارسی برگزار شد.

این کارگاه مجازی با حضور جعفر روناس، مسئول خانه فرهنگ ایران و نماینده بنیاد سعدی در لاهور پاکستان، فارسی آموزان و استادان زبان فارسی برگزار شد و در آن اهمیت شاهنامه فردوسی در حفظ و احیاء زبان و ادبیات فارسی مورد بحث قرار گرفت. مسئول خانه فرهنگ ایران و نماینده بنیاد سعدی در لاهور ضمن استقبال از برپایی آخرین کارگاه دوره کلاس‌های زبان فارسی بهاره، با بیان جایگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر حماسه سرای ایران در جهان گفت: سبک منحصر به فرد شاهنامه فردوسی باعث شده تا بسیاری از ادیبان در غرب از آن الگو برداری کنند.

وی با قرائت ابیاتی از اشعار فردوسی گفت: زبان فارسی و تاریخ گذشته ایران مدیون حکیم ابوالقاسم فردوسی است زیرا که این شاعر بزرگ با درایت، فرهنگ ایران پیش از اسلام را با فرهنگ ایران پس از اسلام پیوند داد. نماینده بنیاد سعدی با بیان اینکه فردوسی از طبقه متوسطه دهقانان بوده است گفت: به دلیل جایگاه اجتماعی که فردوسی در دوران جوانی در آن قرار داشت، از آیین‌های باستانی اطلاعاتی وسیعی کسب کرده بود و این در تشکیل جهان‌بینی ایشان و در نحوه سرودن شعر نقشی اساسی داشت.

روناس با اشاره به سبک اشعار فردوسی گفت: خردمندی عنصر اصلی اشعار فردوسی را تشکیل می داد. وی خرد را سرچشمه همه خوبی ها می دانست و باور داشت که انسان با خرد می تواند نیک و بد را از یکدیگر تشخیص دهد. وی با بیان اینکه فردوسی بسیار تیزبین، نکته سنج و آزاد اندیش بوده است گفت: نجابت گفتاری فردوسی در میان همه شاعران زبانزد عام و خاص بود به نحوی که کلمات و جملات وی در طول تاریخ در ذهن ایرانیان نقش بسته است. نماینده بنیاد سعدی در ادامه سخنانش با بیان نفوذ زبان عربی در ایران گفت: زبان فارسی می رفت تا به فراموشی سپرده شود اما در آن شرایط سخت، حکیم ابوالقاسم فردوسی در یک حرکت تاریخی با سرودن شاهنامه، این زبان ملی را برای همیشه زنده نگاه داشت.

وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ کنسولگری جمهوری اسلامی ایران و نماینده بنیاد سعدی در لاهور در ادامه با تشریح دلایل حفظ شاهنامه در یک هزار سال گذشته خاطرنشان کرد: با خواندن شاهنامه به خوبی می‌توانیم وضعیت اجتماعی، فرهنگی و هنری آن دوره را به خوبی درک کنیم. داستان‌های جذاب و حماسی ملی باعث جذب توده‌های مردم در قرون گذشته تاکنون شده است.

جعفر روناس به ظهور هنر نقالی پس از شاهنامه در جامعه ایرانی اشاره کرد و گفت: هنرمندان نقال با گشتن در شهرهای مختلف و کوچه بازارها با روش‌های مختلف مردم را دور خود جمع کرده و داستان‌های شاهنامه را به صورت زیبا و جذاب بیان می‌کردند که این خود عامل دیگر در حفظ شاهنامه در سده‌های گذشته تا‌کنون بوده است.

وی با توضیح تفاوت شاهنامه با دیگر آثار شعرای مشهور ایران گفت: سروده‌های سایر شعرای بزرگ تنها گوشه‌ای از ایران را نشان می‌دهد اما فردوسی در شاهنامه سرشت، طبیعت و نهاد ایران را به کامل‌ترین شکل به نمایش گذاشت. در ادامه این نشست مجازی هر یک از فارسی آموزان در دوره‌های مقدماتی و میانه، مقالات خود را درباره نقش فردوسی در احیاء زبان فارسی قرائت کردند.

زمینه‌های همکاری دوجانبه کتابخانه ملی ایران و دانشگاه پنجاب بررسی شد

در دیدار وابسته فرهنگی ایران در لاهور و رییس کتابخانه دانشگاه پنجاب، زمینه‌های همکاری دوجانبه کتابخانه ملی ایران و دانشگاه پنجاب در امور پژوهشی، نگهداری نسخ خطی، تبادلات علمی و تحقیقاتی بررسی شد. جعفر روناس، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران ضمن بازدید از اتاق ایرانشناسی و کتابخانه مرکزی دانشگاه پنجاب با محمد هارون عثمانی، رئیس کتابخانه و حامد علی، مسئول اتاق ایرانشناسی درباره توسعه همکاری‌های فی‌مابین درخصوص عقد تفاهمنامه همکاری، حفظ و نگهداری نسخ خطی فارسی و دسترسی به منابع و نسخ الکترونیکی به بحث و گفتگو نشستند. جعفر روناس بر ضرورت همکاری گسترده از طریق عقد تفاهمنامه همکاری بین کتابخانه این دانشگاه با سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نهادهای فرهنگی و آموزشی تأکید کرد.

خبرنامه 33

نماینده بنیاد سعدی در ادامه، گفت: با توجه به نگهداری غیر استاندارد کتاب‌های نسخ خطی و قدیمی در این کتابخانه، در راستای یک توافق رسمی، کارشناسان ایرانی در حوزه حفظ و مرمت کتب خطی می‌توانند به طور آموزش آنلاین یا با میزبانی دانشگاه پنجاب با حضور در این کتابخانه اقدام به مرمت و نگهداری کتب خطی گرانبها در این کتابخانه کنند.

مسئول خانه فرهنگ کشورمان در لاهور از بخش نگهداری نسخ خطی که بیشتر کتاب‌های آن به زبان فارسی از جمله کتاب‌های قدیمی، شاهنامه، بوستان و گلستان سعدی و مثنوی معنوی بود، بازدید کرد. محمد هارون عثمانی، رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه پنجاب با بیان اینکه این دانشگاه در سال ۱۸۸۲ میلادی افتتاح شده است، گفت: در سال ۱۹۸۸ این کتابخانه از بخش قدیمی دانشگاه به این ساختمان دو طبقه با مساحت ۱۰۲ هزار فوت مربع انتقال یافت. وی افزود: این کتابخانه بیش از ۷۵۰ هزار کتاب دارد و چهارمین کتابخانه بزرگ شبه قاره هند است.

رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه پنجاب با استقبال از پیشنهاد جعفر روناس برای نگهداری استاندارد کتاب‌های خطی و کمک فنی ایران در این زمینه گفت: امیدواریم در صورت عقد تفاهمنامه مشترک بین کتابخانه دانشگاه پنجاب به عنوان بزرگترین و قدیمی ترین کتابخانه پاکستان با کتابخانه ملی ایران و یا دیگر نهادهای فرهنگی و آموزشی در ایران، زمینه برای همکاری‌های نزدیک و فیمابین در خصوص نگهداری نسخ خطی در این کتابخانه با کمک کارشناسان ایرانی و همچنین، تبادلات علمی و تحقیقاتی فراهم شود. وی همچنین، با بیان اینکه هیچ نوع تغیر و تحولی در ۱۲ سال گذشته در اتاق ایرانشناسی صورت نگرفته است خاطرنشان کرد: این اتاق نیازمند کتاب‌های جدید در حوزه شعر و ادب، فرهنگ و تاریخ به زبان انگلیسی و فارسی است. در این دیدار توافق شد؛ برای زمینه سازی اجرای تفاهمنامه بین کتابخانه دانشگاه پنجاب با کتابخانه ملی ایران، نشست‌ها و رایزنی‌های بین خانه فرهنگ و کتابخانه این دانشگاه همچنان ادامه داشته باشد.

الکساندر الرداشویلی ایران‌شناس مشهور گرجستانی درگذشت

خبرنامه 33

الکساندر الرداشویلی ایران‌شناس مشهور اهل گرجستان و مؤلف فرهنگ لغت فارسی- گرجی، درگذشت. الکساندر الرداشویلی، ایران‌شناس، شاعر، مترجم و ادیب گرجی در تاریخ ۱۶ آوریل سال ۱۹۵۶ در شهر تفلیس متولد شد. بعد از اتمام تحصیلات متوسطه در مدرسه شماره ۷۷ تفلیس، تحصیلات خود را در دانشگاه ادامه داد و در سال ۱۹۷۸ از رشته زبان و ادبیات فارسی دانشکده شرق‌شناسی دانشگاه دولتی اوانه جاواخیشویلی تفلیس فارغ‌التحصیل شد.

وی عضو انجمن نویسندگان گرجستان از سال ۲۰۱۷ بود و دارنده جایزه ادبی به نام اوانه ماچابِلی در سال ۲۰۱۷ است. این چهره ادبی با هیئت ترجمه انجمن نویسندگان همکاری نزدیکی داشته و مؤسس روزنامه «فانتزی» است و از سال ۱۹۹۶ سردبیر آن بوده و رئیس کلوب مترجمان نیز بود. اولین ترجمه‌های الرداشویلی در دوران دانشجویی در روزنامه دانشگاه تفلیس منتشر گردید. وی بخشی از مجموعه شعرهای شاعران ایرانی مانند رودکی، فردوسی، خیام، مولوی و شاعران دیگر را ترجمه و منتشر کرده است. همچنین الکساندر الرداشویلی فرهنگ لغت فارسی-گرجی را تألیف و با حمایت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در گرجستان منتشر کرده است.

بررسی راهکارهای توسعه و تعمیق مطالعات ایرانشناسی در ارمنستان

خبرنامه 33

راهکارهای توسعه و تعمیق مطالعات ایرانشناسی در ارمنستان در دیدار رئیس کرسی ایرانشناسی دانشگاه دولتی ایروان با رایزن فرهنگی ایران و نماینده بنیاد سعدی در ارمنستان، بررسی شد. در دیدار وارطان وسکانیان، رئیس کرسی ایرانشناسی دانشگاه دولتی ایروان در محل رایزنی فرهنگی ایران در ایروان، با سیدحسین طباطبایی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، طباطبایی ضمن تشکر از همکاری‌های کرسی ایرانشناسی دانشگاه دولتی ایروان و ارج نهادن به تلاش‌های پژوهشگران این مرکز معتبر- به عنوان پیش قراول مطالعات ایرانشناسی در ارمنستان- با مرور برنامه‌های رایزنی فرهنگی کشورمان در حوزه ایرانشناسی، در سال جاری، مشارکت کرسی ایرانشناسی را در اجرای موفق آنها مهم و تأثیرگذار دانست.

برگزاری نشست سراسری ایرانشناسان ارمنستان با هدف آسیب‌شناسی مطالعات ایرانشناسی در این کشور، اعطای اولین جایزه هراچیا آچاریان به ایرانشناس برگزیده ارمنستان در سال جاری، اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان زبده ایرانشناسی، تدوین تاریخ شفاهی ایرانشناسان ارمنی، هماهنگی و پیگیری استاد اعزامی وزارت علوم به ارمنستان، برگزاری اولین هفته کتاب فارسی در ارمنستان و هم‌اندیشی و مشورت درخصوص ترجمه کتاب ادوار شعر فارسی به ارمنی از جمله موضوعاتی بود که از سوی رایزن فرهنگی کشورمان در این ملاقات مطرح شد و پس از بررسی و تبادل نظر، توافقات لازم درخصوص موارد فوق به عمل آمد.

وارطان وسکانیان با تأکید مجدد بر آمادگی کرسی ایرانشناسی برای حضور فعالتر در عرصه‌های مختلف تحقیقاتی و مطالعاتی مربوطه، ضرورت ارتباط بیشتر حوزه‌های مختلف ایرانشناسی با مراکز مطالعاتی ایران را یادآور شد و اظهار امیدواری کرد با گسترش همکاری رایزنی فرهنگی و مؤسسات فعال در امر ایرانشناسی ارمنستان، سطح کیفی این پژوهش‌ها ارتقاء یابد.

ایرانشناس گرجی: کهن‌ترین آتشگاه عصر هخامنشی در گرجستان است

خبرنامه 33

الکساندر چولوخادزه، رئیس مرکز شرق‌شناسی دانشگاه گرجستان، گفت: کاوش‌های اخیر، به کشف کهن‌ترین آتشگاه برجاماندۀ جهان در گرجستان منجر شده است. وبینار «ایران و گرجستان: روابط فرهنگی و تاریخی» با حضور جمعی از پژوهشگران ایرانی و گرجی و به همت انجمن ایرانشناسی برگزار شد. در این وبینار، محمود جعفری دهقی، رئیس انجمن ایرانشناسی و استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، درباره شماری از واژگان مشترک فارسی و گرجی سخن گفت و محمدرضا سحاب، رئیس موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب نیز به شرح آثار واخوشتی باگراتیونی، نقشه‌نگار نام‌آور گرجی پرداخت.

نیکولوز ناخوتسریشویلی، پژوهشگر ارشد مؤسسه شرق‌شناسی گرجستان، سخنرانی خود را در این وبینار درباره دستاوردها و چشم‌انداز پژوهش‌های ایرانشناختی در این مؤسسه ارائه کرد و گودرز رشتیانی هم درباره گرجی‌ها و گرجستان در آرشیوهای ایرانی سخن گفت. همچنین گیورگی سانیکیدزه، رئیس موسسه شرق‌شناسی گرجستان، از کتابی درباره پژوهش‌های برگزیده این موسسه رونمایی کرد و به معرفی آن پرداخت.

الکساندر چولوخادزه، رئیس مرکز شرق‌شناسی دانشگاه گرجستان، نیز در این وبینار درباره «دوره‌های تأثیرگذاری زبان‌های ایرانی و ادبیات فارسی بر فرهنگ گرجستان» سخنرانی کرد. چولوخادزه با اشاره به اینکه کاوش‌های مربوط به آتشگاه هنوز در جریان است و یافته‌های آن در آینده منتشر خواهد شد، گفت: در پژوهش‌های تپۀ گراکلیانی در ۲۰ کیلومتری غرب تفلیس، آتشکده‌ای به ابعاد هشت متر در 6 متر به همراه دو آتشدان کاملاً سالم و دو هاون با دسته‌های سالم کشف شده که احتمالاً به دوره خشایارشاه هخامنشی مربوط است.

وی افزود: این آتشگاه در مرکز یک شهرک باستانی وجود داشته است و با توجه به اینکه کاوش‌ها در مراحل آغازین قرار دارد، می‌توان انتظار داشت باستان‌شناسان به دستاوردهای تازه‌ای در این زمینه دست یابند. ایشان با اشاره به اینکه تاکنون ویرانه‌های سه کاخ هخامنشی نیز در گرجستان کشف شده است، تأکید کرد: حضور هخامنشیان در این سرزمین، نه‌تنها جنبه سیاسی، بلکه جنبه‌های فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی نیز داشته است. چولوخادزه پیوندهای فرهنگی ایران و گرجستان را به پنج دورۀ پیش از تاریخ، عصر باستان (از سده‌ ۸ پیش از میلاد تا سده ۷ میلادی)، قرون وسطای میانه و متأخر (سده‌های ۱۰ تا ۱۸ میلادی)، دوره جدید (سده‌های ۱۸ و ۱۹) و دوره معاصر (قرن‌های ۲۰ و ۲۱) تقسیم کرد و به شرح هر یک از این دوره‌ها پرداخت. رئیس مرکز شرق‌شناسی دانشگاه گرجستان، درباره تأثیر ساسانیان بر زبان گرجی گفت: در این دوره، صدها وام‌واژه از زبان فارسی وارد زبان گرجی شد؛ بطوریکه می‌توان زبان گرجی را دانشنامه ریشه‌های واژگان فارسی میانه و پهلوی دانست. بخشی از این واژه‌ها در عصر ساسانی، مستقیماً از زبان فارسی و بخشی از طریق ادبیات ارمنی وارد زبان گرجی شد؛ چراکه گرجیان بخشی از منابع مسیحی را از زبان ارمنی ترجمه کردند و چون این زبان بسیار متأثر از زبان پارسی پهلوی بود، قسمتی از وام‌واژه‌های فارسی نیز اینگونه وارد زبان گرجی شد.

این شرق‌شناس گرجی در زمینه تأثیر فرهنگی ایران بر گرجستان، همچنین یادآور شد که چندین معبد مهر و آناهیتا در این کشور کشف شده است و برخی کلیساهای قرن‌های چهارم تا هشتم میلادی در گرجستان، روی معابد مهر و آناهیتا بنا شده‌اند؛ بدین ترتیب که معابد مهر را با نام «سنت جرج» و معابد آناهیتا را با نام «حضرت مریم» به کلیسا تبدیل کردند.

وی همچنین اظهار داشت: شماری از روایت‌های اسطوره‌ای ایرانی که در شاهنامه فردوسی نیز وجود دارد، چند قرن پیش از فردوسی، در متون گرجی ثبت شده و برجا مانده است. الکساندر چولوخادزه با اشاره به اینکه حملات مغول و به‌ویژه تیمور لنگ به گرجستان، باعث نابودی بسیاری از آثار ترجمه‌شده از فارسی به گرجی شد، گفت: از این دوره، نثر موزون ویس و رامین در زبان گرجی به جا مانده است. ضمن اینکه شماری از واژگان فارسی نیز از طریق خان‌نشین‌های گنجه و شیروان (جمهوری آذربایجان امروزی) وارد زبان گرجی شد؛ زیرا گرجیان روابط بسیار نزدیک و ازدواج‌های سلطنتی با این دو خان‌نشین داشتند.

چولوخادزه عصر صفوی را دوره احیای فرهنگ ایرانی در گرجستان دانست و گفت: در این دوره، شاهنامه فردوسی بارها به زبان گرجی ترجمه شد و ادیبان گرجی هنگام ترجمه، گاه ادامه داستان‌های شاهنامه را نیز می‌ساختند و به آن می‌افزودند که این پدیده، در حوزه شاهنامه‌پژوهی بی‌نظیر است. وی افزود: نقاشی و معماری گرجستان نیز تحت تأثیر معماری و نقاشی ایران در عصر صفوی بود.

چولوخادزه عصر افشاریان و زندیه را دوران کاهش نفوذ ایران در گرجستان و عصر قاجار را دوره قطع کامل روابط فرهنگی دو کشور نامید و گفت: پس از اشغال گرجستان توسط روسیه، گرجی‌ها به‌تدریج از فرهنگ شرقی و ایرانی جدا و ابتدا به فرهنگ روسی و از آن طریق به فرهنگ اروپایی جذب شدند.

وی درباره روابط فرهنگی دو کشور در عصر معاصر گفت: در سال ۱۹۱۸ میلادی و با تأسیس دانشگاه دولتی تفلیس، کرسی‌های زبان و ادبیات فارسی و تاریخ ایران نیز در این دانشگاه ایجاد شد. در دو دهه نخست قرن بیست و یکم نیز با ترجمه‌های خوبی که از ادبیات کلاسیک و معاصر ایران انجام شد، در میان نسل جوان گرجی علاقه‌ای به ادبیات فارسی به وجود آمد. در همین دوره، تلاش‌های سفارت ایران و رایزنی فرهنگی ایران در گرجستان برای آموزش زبان فارسی را نیز شاهدیم که کمک فراوانی به مطالعات ایرانی کرده است.

رونمایی از ترجمه اسپانیایی و انگلیسی کتاب «انقلاب اسلامی؛ مبانی و ویژگی‌ها»

خبرنامه 33

با همکاری مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی و خانه کتاب و ادبیات ایران، ترجمه اسپانیایی و انگلیسی کتاب «انقلاب اسلامی؛ مبانی و ویژگی‌ها»، سی‌یکم خردادماه رونمایی شد. آیین رونمایی از ترجمه یونانی کتاب «انقلاب اسلامی؛ مبانی و ویژگی‌ها» با همکاری مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی و خانه کتاب و ادبیات ایران در بستر فضای مجازی برگزار شد. در این آیین، حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی نوبخت، رئیس مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ناشر)، محمد حقی (مؤلف)، محمدمهدی احمدی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا، علی‌محمد سابقی، رایزن سابق فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مالزی، محمدرسول الماسیه، رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی و کبری ولدخانی، مترجم کتاب به زبان اسپانیایی سخنرانی کردند.

اهدای لوح تقدیر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران به محقق ژاپنی

خبرنامه 33

رایزن فرهنگی ایران در ژاپن به مناسبت ولادت امام رضا(ع) و دهه کرامت لوح تقدیر و هدیه وزیر فرهنگ جمهوری اسلامی ایران را به محقق نمونه فرهنگ رضوی در ژاپن اهداء کرد. دکتر ریو ایچی سوگی یاما، ایرانشناس و استاد دانشگاه ژاپن با معرفی رایزنی فرهنگی ایران در آن کشور و تایید و انتخاب بنیاد بین‌المللی فرهنگی- هنری امام رضا(ع) با هماهنگی اداره کل همکاری های فرهنگی و امور ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به عنوان محقق نمونه فرهنگ رضوی نوزدهمین جشنواره بین‌المللی امام رضا(ع) برگزیده و از سوی سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اهداء لوح تقدیر و هدیه نفیس مورد تجلیل قرار گرفت.

در آئین تکریم این محقق رضوی که به مناسبت دهه کرامت و در آستانه ولادت حضرت امام رضا(ع) در محل این رایزنی برگزار شد، حسین دیوسالار رایزن فرهنگی سفارت ایران در ژاپن به نمایندگی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رضا برازش رئیس بنیاد بین‌المللی فرهنگی هنری امام رضا(ع)، لوح تقدیر و هدیه این بنیاد را به دکتر یوایچی سوگی یاما تقدیم کرد. آقای دیوسالار در این ملاقات با تشکر از توجه به عمل آمده در زمینه تجلیل از ایرانشناسان و اسلام‌شناسان ژاپنی از سوی بنیاد بین‌المللی فرهنگی- هنری امام رضا(ع) گفت: اساتید برجسته ایرانشناس و اسلام‌شناس ژاپنی و همچنین فرهیختگان ژاپن‌شناس ایرانی، نقش بی‌نظیر و ارزنده‌ی را در ایجاد شناخت میان دو ملت بزرگ ایران و ژاپن ایفا نموده‌اند که همواره قدردان زحمات و تلاشهای ایشان بوده و هستیم.

رایزن فرهنگی سفارت ایران در ژاپن گفت: رایزنی فرهنگی تمام تلاش خود را به منظور اجرای برنامه‌های متنوع و زمینه‌سازی برای حضور، عرضه و آشنایی با دیدگاهها و نقطه نظرات محققان ایران‌شناس و اسلام‌‌شناسان ژاپنی به کار برده است. او افزود: رایزنی فرهنگی برنامه‌ریزی جدی و منسجمی را در بهره مندی از این ظرفیت بی‌نظیر به کار برده تا علاوه‌بر اجرای نشستها، سمینارها و همایشهای مختلف در ژاپن و حمایت از تحقیقات و چاپ کتب و مقالات محققان و اندیشمندان ژاپنی، حضور موثر و جدی در برنامه‌ها و جشنوارههای فرهنگی، هنری و علمی داخل کشور را نیز عملیاتی و اجرایی نماید که نمونه آنرا میتوان در این همکاری و همراهی ارزشمند مسئولان و دست‌اندرکاران بنیاد بین‌المللی امام رضا(ع) در انتخاب محقق نمونه از ژاپن مشاهده کرد و این روند، با جدیت ادامه خواهد داشت.

دکتر ریو ایچی سوگی یاما محقق برگزیده و نمونه فرهنگ رضوی نیز در دیدار با رایزن فرهنگی سفارت ایران در ژاپن ضمن تشکر ویژه از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد بین‌المللی امام رضا(ع) و رایزنی فرهنگی و با اشاره به سوابق تحقیقاتی و مطالعاتی خود گفت: افتخار میکنم که از طرف جمهوری اسلامی ایران و این بنیاد، جایزه محقق نمونه رضوی را دریافت کردم و بیش از گذشته تلاش میکنم درباره مام رضا(ع)، مشهد و آستان قدس رضوی مطالعه و تحقیق نمایم.

وی در ادامه با اشاره به همکاریهای ارزشمند اساتید و محققان ایرانی به ویژه در آستان قدس رضوی و تاکید بر اینکه معتقد است فعالیتهای آستان قدس رضوی در تاریخ هنوز به اندازه کافی مورد مطالعه قرار نگرفته است، افزود: علاوه بر سفرها و مطالعات مختلف، به طور خاص از سال ٢٠٠٤ تا ٢٠٠۶ در ایران به عنوان محقق میهمان به مطالعه و تحقیق پرداختم و در طول بیست سال گذشته نیز بارها و بارها به ایران و مشهد رفتم و از کتابخانه آستان قدس رضوی که به مانند یک گنج است، بهره بردم. از دست‌اندرکاران مجموعه که صمیمانه و با محبت اسناد و منابعی را که مورد نیاز بود در اختیار من گذاردند، تشکر می کنم.

دکتر سوگی یاما همچنین به دریافتها و نتایج تحقیقات خود و جایگاه آستان قدس رضوی در ایجاد توسعه، اشتغال، خدمات به زائران از سراسر ایران و جهان اعم از سنی و شیعه، حمایتهای اجتماعی، فقرزدائی، آموزش‌های دینی، امور خیریه و عام‌المنفعه، مدیریت بیمارستانها اشاره نمود که، در دورههای مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است.

خبرنامه 33
خبرنامه 33

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی،خیابان ایران شناسی،شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات