خبرنامه 38

اخبار ملی و بین‌المللی در حوزه شناخت و معرفی: ایران فرهنگی، آثار و صنایع دستی و فرهنگی ایرانی و ایرانشناسان داخلی و خارجی

اعلام فراخوان سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی

خبرنامه 38

دکتر حسین میرزایی، دبیر جشنواره بین‌المللی فارابی، با اعلام خبر فراخوان سیزدهمین دوره این جشنواره، زمان دریافت آثار این دوره را از بیست و هفتم شهریورماه تا دهم آبان ماه سال جاری اعلام کرد. وی با بیان اینکه آثار مورد پذیرش جشنواره همچون ادوار گذشته در چهار قالب، شامل: «کتاب پژوهشی»، «گزارش اختتام یافته پژوهش»، «رساله دکتری» و «پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد» است، اظهار داشت: آثاری که از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا پایان اسفند ۱۳۹۹ منتشر و یا پایان یافته‌اند، میتوانند در این دوره از جشنواره شرکت کنند.

وی افزود: آثار علمی در این جشنواره در پانزده گروه: «اخلاق، ادیان و عرفان»، «تاریخ، جغرافیا و باستانشناسی»، «حقوق»، «زبان، ادبیات و زبان‌شناسی»، «علوم اجتماعی و علوم ارتباطات»، «علوم ‌اقتصادی، مدیریت و علوم مالی»، «علوم تربیتی، روانشناسی و علوم ورزشی»، «علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای»، «علوم قرآنی، تفسیر و حدیث»، «فقه و اصول»، «فلسفه، منطق و کلام»، «فناوری اطلاعات، اطلاع‌رسانی و کتابداری»، «مطالعات انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره)»، «مطالعات هنر و زیبایی‌شناسی» و «مطالعات میان‌رشته ای» دریافت میشوند.

دکتر میرزایی با بیان اینکه بخش بین‌الملل جشنواره نیز آثار مربوط به حوزه ایرانشناسی و اسلام‌شناسی را دریافت میکند، افزود: همچون دوره‌های گذشته در بخش ویژه نیز جایزه شخصیت‌های پیشگام علوم انسانی و اسلامی، پیشکسوت علوم انسانی و اسلامی، مترجم برتر، انجمن علمی برتر، نشریه علمی برتر و نظریه‌پرداز برجسته اعطا خواهد شد. تمامی پژوهشگران حوزه علوم انسانی و اسلامی میتوانند با مراجعه به تارنمای جشنواره به نشانی WWW.FARABIAWARD.IR آثار علمی خود را ثبت کنند.

گفتنی است جشنواره بین‌المللی فارابی توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بنیاد ملی نخبگان، کمیسیون ملی یونسکو، دفتر منطقه‌ای و کمیسیون ملی آیسسکو و مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هر ساله برگزار میشود.

برگزاری جشنواره جاذبه‌های گردشگری ایران در عشق آباد

خبرنامه 38

جشنواره جاذبه‌های گردشگری ایران، در رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عشق‌آباد برگزار شد. این جشنواره همزمان با روز جهانی جهانگردی و آغاز هفته گردشگری در ایران، از ششم تا 9 مهرماه در محل رایزنی فرهنگی ایران در عشق‌آباد برپا شد. در این مدت برخی دیپلماتهای سفارتخانه‌ها، ترکمنهای مقیم، فارسی آموزان رایزنی فرهنگی از نمایشگاه عکس و صنایع دستی ایران بازدید کردند و زیبایی وصف‌ناپذیر آثار و صنایع دستی ایرانی را مورد تحسین قرار دادند.

برگزاری کارگاه مثنوی‌خوانی در لاهور پاکستان

خبرنامه 38

به مناسبت روز بزرگداشت جلال‌الدین محمد بلخی «مولوی»، ادیب و عارف پُرآوازه ایرانی، کارگاه آموزشی مثنوی‌خوانی، با حضور مسئولان سرکنسولگری و خانه فرهنگ ایران در لاهور و فارسی‌آموزان دوره‌های نوآموز، مقدماتی و فوق میانی، دوازدهم مهرماه، بصورت مجازی برگزار شد.

در این کارگاه مدرسان زبان و ادبیات فارسی کتاب مثنوی‌معنوی را برای زبان‌آموزان معرفی کرده و ضمن آموزش نحوه خواندن صحیح و بیان درست مثنوی معنوی، تفسیر برخی از ابیات را به فارسی‌آموزان تشریح کردند. گفتنی است؛ در این کارگاه 28 نفر از فارسی‌آموزان در دوره‌های مختلف، شرکت کرده بودند و ابیاتی از مثنوی معنوی را قرائت کردند.

همایش ایرانشناسی در دانشگاه پکن برگزار میشود

با همکاری وزارت آموزش چین، دانشگاه پکن و رایزنی فرهنگی کشورمان در چین، همایش ایرانشناسی اول و دوم آبانماه، به دو صورت حضوری برای میهمانان داخلی و مجازی برای میهمانان خارجی برگزار میشود. در این همایش، بیش از 35 تن از استادان داخلی و خارجی سخنرانی خواهند کرد و آخرین پژوهش‌های ایرانشناسی در چین به علاقه‌مندان ارایه خواهد شد.

اسماعیل‌پور، استاد دانشگاه شهید بهشتی، ذوالفقاری، استاد دانشگاه تربیت مدرس، حسن‌زاده، دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی، شروین وکیلی، ایران‌پژوه و محقق ایرانی و احمدعلی حیدری، دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی، سخنرانان ایرانی این همایش هستند. همچنین در روز دوم همایش از سوی رایزنی فرهنگی کشورمان در چین، سه تن از ایرانشناسان برگزیده که در طول یکسال گذشته فعالیتهای علمی و تحقیقاتی مؤثر و برتری داشته‌اند، تقدیر خواهند شد.

تأکید بر گسترش همکاریهای ایران و ارمنستان در زمینه اسناد و نسخ خطی

خبرنامه 38

در دیدار میان رئیس مؤسسه و موزه نسخ خطی ماتناداران ایروان با رایزن فرهنگی کشورمان دو طرف بر گسترش همکاریها در زمینه اسناد و نسخ خطی تأکید کردند.

واهان دِرغِوُندیان، رئیس مؤسسه و موزه نسخ خطی ماتناداران ایروان با حضور در رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان با سید حسین طباطبایی، رایزن فرهنگی کشورمان دیدار و در خصوص همکاری‌های مشترک به بحث و تبادل نظر پرداخت.

خانم کشیشیان، مدیر امور بین‌الملل موزه ماتناداران و آرا فیلیپوسیان، خیّر ارمنی- ایرانی، که هزینه‌های ترمیم نسخ خطی فارسی ماتناداران را تقبل کرده است، در این دیدار وی را همراهی میکردند. در این دیدار، طباطبایی در سخنانی، مؤسسه نسخ خطی ماتناداران را یکی از ذخایر مهم فرهنگی و علمی در ارمنستان دانست، که گنجینه‌ای کم‌نظیر از نسخ خطی را در قفقاز جنوبی دارد و به سبب وجود نسخه‌های خطی و آثار نفیس ایرانی و اسلامی در آن، چونان دریچه‌ای به جهان پر رمز و راز هنر و فرهنگ ایرانی، کام هر پژوهشگر علاقه‌مندی را سیراب میکند. وی تعمیق و گسترش همکاری با این مؤسسه را از اولویت‌های رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دانست و از فراهم شدن زمینه برگزاری کارگاه آموزشی ترمیم نسخ خطی فارسی توسط یکی از استادان برجسته ایرانی در ماتناداران خبر داد و تحقق آنرا گامی مهم در حفظ و حراست از آثار ارزشمند ایرانی این موزه و نیز گسترش روابط میان دو ملت خواند.

دِرغوندیان نیز با اشاره به همکاریهای سازنده صورت گرفته میان رایزنی فرهنگی ایران و موزه ماتناداران، فراهم شدن زمینه برگزاری کارگاه آموزشی مرمت نسخ خطی فارسی در این موزه را اقدامی مهم و حیاتی در حفظ آثار ارزشمند ایرانی موجود در ماتناداران برشمرد. در ادامه این نشست، جزئیات برنامه کارگاه آموزشی ترمیم نسخ خطی فارسی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تصیمات لازم درخصوص برگزاری هرچه بهتر آن اتخاذ شد.

انتشار پادکست زندگینامه مولوی به زبان قزاقی

رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان به مناسبت سالروز بزرگداشت مولوی، پادکست معرفی زندگینامه و آثار مولانا جلال‌الدین محمد بلخی را به زبان قزاقی منتشر کرد. این پادکست به زندگی و آثار و زمانه مولوی میپردازد و در شبکه‌های اجتماعی همچون: فیسبوک، اینستاگرام ، یوتیوب و وکا منتشر خواهد شد.

سفیر ایران در روسیه بیان کرد: حفظ کتابهای قدیمی، به مثابه نگاهبانی از تاریخ و فرهنگ یک کشور عمل میکند

خبرنامه 38

کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، در دیدار با ایرینا پاپوا، رئیس مؤسسه نسخ خطی آکادمی علوم روسیه، برای ترمیم و تجهیز بخشی از فضای این موسسه، جهت نگهداری مناسبتر نسخ خطی فارسی اعلام آمادگی کرد. وی با اشاره به اینکه حفظ کتابهای قدیمی همچون نگاهبانی از تاریخ و فرهنگ یک کشور عمل میکند، بر ضرورت همکاری نهادهای فرهنگی و تحقیقاتی ایران و روسیه، برای نگهداری و بهره‌برداری علمی از این میراث بشری، تأکید کرد.

ایرینا پاپوا رئیس مؤسسه نسخ خطی آکادمی علوم روسیه نیز با بیان اینکه بیش از سه‌هزار نسخه خطی فارسی و تعدادی از آثار خوشنویسی و نگارگری ایرانی در این گنجینه محافظت میشوند، از پیشنهاد سفیر جمهوری اسلامی ایران استقبال کرد. وی اقدام رایزنی فرهنگی ایران در تأسیس اتاق ایران در مؤسسه نسخ خطی را یکی از نمونه‌های خوب همکاری دو کشور در زمینه مطالعات فرهنگی بیان کرد و از استقبال محققان از منابع موجود در این بخش خبر داد.

رئیس مؤسسه فرهنگ و هنر آدلیگات صربستان: خواهان تداوم همکاریهای فرهنگی با ایران هستیم

خبرنامه 38

ویکتور لازیچ، رئیس مؤسسه خصوصی فرهنگ و هنر آدلیگات با رشید حسن‌پور، سفیر و محمدتقی بختیاری، سرپرست رایزنی فرهنگی کشورمان در صربستان، دیدار و درباره موضوعات فرهنگی مورد علاقه دو کشور دیدار و گفتگو کردند. وی با تأکید بر تداوم همکاری‌های فرهنگی و طرح سرفصل برنامه‌های پیشنهادی برای همکاری متقابل درخواست‌های خود را در 6 فصل شامل توسعه همکاری‌های کتابخانه‌ای با کتابخانه ملی و سازمان اسناد جمهوری اسلامی ایران، ارتباط با سازمان پست ایران و تبادل مجموعه تمبرهای یادبود دو کشور و انتشار تمبر مشترک، ارتباط با موزه اسکناس و مسکوکات ایران و تبادل مجموعه نمایشگاهی اسکناس و مسکوکات دو کشور، مطرح کرد.

لازیچ در ادامه، ایجاد ارتباط میان انجمنهای ادبی و همچنین، تجهیز مؤسسه تحت مدیریت خود و تأمین کتاب و اقلام نمایشگاهی با موضوعات ایرانشناسی را ذکر کرد.

رشید حسن‌پور، سفیر کشورمان در صربستان نیز در سخنانی، آمادگی مجموعه سفارت و رایزنی فرهنگی ایران برای پشتیبانی از این اقدامات را اعلام و چنین بیان کرد: توسعه همکاری‌های فرهنگی دو جانبه، معرفی فرهنگ و تمدن غنی ایران امروز به جامعه فرهنگ دوست صربستان و نیز حمایت از فعالیت‌های مرتبط با حوزه ایرانشناسی را وظیفه بدیهی خود می‌دانیم و از هیچ فرصتی در این زمینه چشم پوشی نخواهیم کرد.

موزه آدلیگات دارای بیش از یک میلیون عنوان آثار ارزنده است که از این میان بخش وسیعی را کتاب‌های نادر از گوشه و کنار جهان تشکیل می‌دهد. ویکتور لازیچ دو سال پیش سفری به ایران داشت و با تنی چند از نویسندگان و اساتید دانشگاه‌های ایران دیدار و گفتگو کرد. او پس از بازگشت خود، مجموعه‌ای از کتاب‌های فارسی را با خود به صربستان آورد و چندی پیش با کمک رایزنی فرهنگی ایران در صربستان اقدام به گشایش گوشه ایران در سالن اصلی این کتاب موزه کرد.

اسناد ثبت جهانی راه‌آهن و هورامان به ایران داده شد

یونسکو اسناد و لوح رسمی ثبت جهانی راه‌آهن سراسری و منظر فرهنگی هورامان/اورامانات و چند میراث جهانی دیگر را به ایران تحویل داد. علی دارابی، قائم‌مقام و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در اینباره گفت: الواح ثبت جهانی «راه‌آهن سراسری ایران» و «منظر فرهنگی هورامان/اورامانات» که در فهرست میراث جهانی ملموس ثبت شده است و همچنین الواح ثبت جهانی هنر «نگارگری (مینیاتور)» و «زیارت تادئوس مقدس» که از جمله پرونده‌های چندملیتی میراث فرهنگی ایران محسوب می‌شوند و به‌صورت مشترک با کشورهای همسایه تدوین و در فهرست میراث جهانی ناملموس ثبت شده‌اند، برای ثبت و نگهداری در اسناد میراث فرهنگی از سوی یونسکو به ایران تحویل داده شد.

او یادآور شد که راه‌آهن سراسری ایران با طول ۱۴۰۰ کیلومتر طولانی‌ترین راه‌آهنی است که در فهرست میراث جهانی قرار گرفته و منظر فرهنگی هورامان/اورامانات با پهنه‌ای بالغ بر ۴۰۰ هزار هکتار از استانهای کردستان و کرمانشاه، از جمله آثار بسیار شاخص ثبت‌شده یونسکو محسوب میشوند و به‌لحاظ پیچیدگیهای فنی و مطالعاتی، حائز اهمیت بالایی هستند.

لازم بذکر است، ایتالیا، چین، اسپانیا، فرانسه، آلمان، هندوستان، مکزیک، انگلستان، ایران و روسیه ۱۰ کشور برتر دنیا در تعداد آثار ثبت‌شده جهانی هستند. ایران با ۲۶ اثر غیرمنقولِ ثبت‌شده جهانی در آسیا رتبه سوم و در دنیا رتبه نهم را داراست و در حوزه ثبت میراث ناملموس جهانی با ثبت ۱۶ اثر در دنیا در رتبه هفتم قرار گرفته است. راه‌آهن سراسری ایران سوم مردادماه سالجاری با کسب رأی مثبت یونسکو، در فهرست میراث جهانی ثبت شد. طبق اسناد موجود، عمر راه‌آهن ایران به ۸۵ سال میرسد و به‌عنوان میراث صنعتی در یونسکو معرفی شده است.

ایران موفق شد در پنجم مردادماه پرونده «منظر فرهنگی هورامان/اورامانات» را نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کند. هورامان یا اورامانات نام منطقه‌ای تاریخی با بافت پلکانی و آداب و رسوم خاص است، که بخشهایی از شهرستان‌های سروآباد، سنندج و کامیاران در استان کردستان و شهرستان‌های روانسر، پاوه، جوانرود و ثلاث باباجانی در استان کرمانشاه را شامل میشود. بخش اصلی منظر فرهنگی هورامان/اورامانات شامل دره‌های ژاوه‌رود، اورامان تخت و لهون است.

وبینار تأثیر «ادبیات ایران در جهان»: ابن‌مقفع دانش ایرانیان را به عربها و حافظ به اسپانیایی‌ها منتقل کرد

به همت رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا وبینار «تأثیر ادبیات ایران بر ادبیات جهان» با حضور کارشناسان و ایرانشناسانی از دو کشور اسپانیا و ایران برگزار شد. در این وبینار که به مناسبت فرا رسیدن روز حافظ برگزار شد، خواکین رودریگز بارگاس و خاویر هرناندز دیاز، ایرانشناسان اسپانیایی،به ارائه مقاله در زمینه تأثیر ادبیات ایران بر ادبیات عرب و اسپانیا پرداختند.

بر این اساس، دکتر خواکین رودریگز بارگاس، ایرانشناس برجسته اسپانیایی، مقاله خود را با عنوان «تأثیر ادبیات ایران بر ادبیات عرب» ارائه کرد. وی برای نشان دادن تأثیر شگرف ادبیات فارسی بر ادبیات عرب به چند دوره تاریخی اشاره کرد. دکتر رودریگز بارگاس با اشاره به اینکه در حوزه فلسفه و علوم طبیعی تأثیر تاریخ و فرهنگ یونانی غیرقابل انکار است، افزود: در زمینه ادبیات و دیوان سالاری سیاسی بی‌شک این فرهنگ ایرانی بوده است که بیشترین تأثیر را گذاشته است. این میراث فرهنگی ایرانی از یک سو وامدار فرهنگ ساسانی و متون پهلوی بوده، که به زبان عربی ترجمه شدند و از سوی دیگر دربرگیرنده آثار ایرانیانی است که، به زبان عربی خلق اثر کرده‌اند.

وی در ادامه به نقل قولی از جاحظ ادیب اشاره کرد که گفته بود هر کس میخواهد از میان اهالی دیوان نویسندگان در سلسله مراتب خود را بالا بکشد و از مشاوران و وزرای عالی خلیفه شود، باید بتواند از حکمتهای موجود در «پندهای بزرگمهر»، «عهد اردشیر»، «معاهدات عبدالحمید»، «نامه‌های ابن مقفع»، «کتاب مزدک» و داستانهای حکمی «کلیله و دمنه» سخن بگوید. دکتر خواکین رودریگز در ادامه به دوران خلافت اموی پرداخت و با بیان مثال‌ها و نقل قولهای تاریخی گوناگون نشان داد که چگونه در این دوره، استفاده از ساختارهای اداری و دیوانی ساسانی به شکلگیری نظام خلافت اموی کمک شایانی کرده است.

وی اضافه کرد: در این دوره نویسندگان و منشیان، زبان پهلوی را بکار گرفته و بعد از سبک انشای آنرا در زبان عربی پیاده میکردند و در این انتقال سبک شیوه ادبی قرآن را نیز داخل میکردند تا به مدلی از نگارش برسند که تحولی شگرف در زبان عربی و تولید دانش به این زبان ایفا میکرد. در این زمینه نمونه عبدالحمید که فرم نگارش را از ایرانیان میگرفت و بعد آنرا به عربی ترجمه میکرد نمونه‌ای مهم و قابل ذکر است. وی اعتقاد داشت برای تسلط بر ادبیات دیوانسالار و نویسندگی در دربار خلافت، باید سه چیز را دانست: قرآن، شعر عرب و دانش ایرانیان.

خواکین رودریگز سپس به ابن‌مقفع به‌عنوان چهره برجسته انتقال دانش از ایران به جهان عرب اشاره کرد و گفت: در اهمیت ابن‌مقفع همین بس که بدانیم او در زنده کردن زبان پهلوی و انتقال حکمتهای موجود در آن به عربی همان جایگاهی را دارد که فردوسی در زنده کردن زبان فارسی صاحب آنست. ابن‌مقفع بنیانگذار نهضتی از ترجمه آثار مهم از جهان ایرانی و زبان پهلوی به عربی است. پس از او نیز شاگردانش و مقلدانش این حرکت را ادامه داده و گنجینه‌ای از حکمتهای فرهنگ ساسانی را به عربی منتقل کردند.

وی سپس به دوران خلافت عباسی پرداخت و گفت: دوره عباسی یک چرخش بزرگ و بنیادین در تأثیر ادبیات فارسی در ادبیات عرب به شمار میرود. تغییر پایتخت از دمشق به بغداد عملاً باعث امتزاج و همزیستی دو فرهنگ ایرانی و عرب شد، چرا که اساساً شهر بغداد یک شهر عربی-ایرانی بود. در این میان دوران خلافت مامون عباسی نقطه عطفی به شمار می‌رود. این دوره زمانی دوران اوج امتزاج دو فرهنگ ایرانی-ساسانی و عربی-اسلامی بود. مأمون از این جهت که از طرف مادر ایرانی به‌شمار میرفت، علاقه وافری به این فرهنگ داشت. آقای رودریگز با اشاره به منابع مختلف تاریخی بیان داشت که گفته شده این خلیفه کتابهای «عهد اردشیر» و «کلیله و دمنه» را میخواند و به انوشیروان ساسانی علاقه داشت. از اینرو بود که در عصر او جنبش بزرگی در ترجمه آثار از زبان پهلوی و سریانی به عربی آغاز شد.

رودریگز در ادامه سخنان خود نگاهی به مفهوم «ادب» که ریشه کلمه ادبیات است، انداخت و افزود: این مفهوم به تمامی متعلق به جهان ایرانی است و آنچه به‌عنوان ادب و ادبیات میشناسیم عملاً محصول مجموعه آثاری است که متعلق به فرهنگ ساسانی هستند. با تلاش دبیران خلافت عباسی و مقلدین ابن‌مقفع، گنجینه بزرگی از این آثار به عربی ترجمه شدند و به این ترتیب مفهوم «ادبیات» پی‌ریزی شد و ادب به ادبیات بدل گشت.

همچنین در این برنامه، آقای خاویر هرناندز دیاز به اهمیت شگرف «مدرسه ترجمه تولدو» پرداخت و چنین بیان داشت: شهر تولدو در سال ۱۰۸۵ به تسلط مسلمانان درآمد و در کتابخانه‌های آن گنجینه‌ای از آثار ترجمه عربی که خود ترجمه‌هایی از ادبیات ایرانی به زبان پهلوی بودند، شکل گرفته بود که با فتح مجدد آن بدست مسیحیان، بدست آنان افتاد. در این دوره بود که مدرسه ترجمه تولدو با دستور مقامات کلیسا به جریان افتاد و محققان تشویق شدند تا آثار موجود در کتابخانه را به زبان لاتین ترجمه کنند. این جنبش در قرن ششم هجری به جریان افتاد. به این ترتیب چند کتاب مهم و کلیدی که حاوی عصاره فرهنگ ایرانی و حکمتهای آن بود، به زبان لاتین ترجمه و وارد فضای فرهنگی اسپانیا شد. یکی از مهمترین این کتابها «کلیله و دمنه» بود. تا مدتها این کتاب را دارای اصالت عربی میدانستند و هنوز هم این اشتباه به طور کامل رفع نشده است. کلیله و دمنه جزو کتاب‌ایی بود که به دستور مستقیم آلفونسوی دهم پادشاه اسپانیا به لاتین ترجمه شد. این کتاب جزو نخستین متونی است که به اسپانیایی ترجمه شده است. کتاب مهم دیگری که بر ادبیات اسپانیا تأثیر گذاشت، «سندبادنامه» بود. این کتاب دو سال پس از ترجمه کلیله و دمنه و در سال ۱۲۵۳ میلادی از عربی به اسپانیایی ترجمه شد. درباره کتاب سندبادنامه باید گفت که آنرا دارای ریشه هندی می‌دانستند، اما اخیراً مشخص شده که به احتمال زیاد ریشه ایرانی دارد و در دوران اشکانی نگاشته و جمع‌آوری شده است. از دیگر کتابهای ترجمه شده از فضای فرهنگی ایرانی به اسپانیایی کتاب «هزار و یک شب» است که، در فضای عمومی امروزی کاملاً شناخته شده است. وی همچنین به کتابهای دیگری از جمله «برلام و یوسفات» و نیز کتاب «صد و یک شب» نیز در این زمینه اشاره کرد. هرناندز بیان داشت که دامنه تأثیرگذاری فرهنگ و ادب ایرانی در اسپانیا فقط به آثار ادبی منحصر نیست و فهرستی از کتابهای مربوط به علوم طبیعی و دیگر علوم نیز در همین مسیر ترجمه و وارد فرهنگ اسپانیای شده است. وی همچنین به کتاب Conde Lucanor نوشته دن خوان مانوئل اشاره کرد که درواقع بر اساس منطق «نصیحت الملوک» نوشته شده است. همچنین به آثار رامون یوی، عارف و شاعر اهل کاتالونیا اشاره کرد که در نوشته‌های خود بسیار تحت تأثیر عرفان ایرانی به ویژه احمد غزالی بوده است.

با همکاری رایزنی فرهنگی ایران در ژاپن و موزه ملی ایران؛

بخش «کاشی اسلامی از ایران» در موزه ایناکس ژاپن ایجاد شد

خبرنامه 38

موزه ایناکس ژاپن در استان آیچی با نصب دائمی تصویر محراب با کاشی‌های براق، ترجمه ژاپنی و ذکر عنوان موزه ملی ایران، بخش «کاشی اسلامی از ایران» را ایجاد کرد.

در راستای همکاری با مؤسسات و نهادهای مختلف فرهنگی و به خصوص توسعه فعالیت‌ها و حضور در استان‌ها و شهرهای مختلف ژاپن علاوه بر توکیو، از سوی رایزنی فرهنگی ایران در ژاپن و با همکاری موزه ملی ایران و اداره کل همکاری‌های فرهنگی و امور ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، موزه ایناکس ژاپن در استان آیچی با نصب دائمی تصویر محراب با کاشی‌های براق، ترجمه ژاپنی، بخش کاشی اسلامی ایرانی را ایجاد کرد.

حسین دیوسالار، رایزن فرهنگی کشورمان در ژاپن در این زمینه گفت: موزه ملی ایران به درخواست رایزنی فرهنگی و با هماهنگی موزه ایناکس، مجوز بهره‌برداری از پنج اثر ارزشمند کاشیکاری مربوط به دوران اسلامی از موزه باستانشناسی و هنر دوران اسلامی موزه ملی را در اختیار گرفت که، به‌عنوان بخش ایران در معرض دید علاقه‌‎مندان و فرهنگ دوستان ژاپنی قرار خواهد گرفت.

وی افزود: موزه ایناکس دارای بخشهای گوناگونی همچون موزه کاشی، کیلن پلازا، موزه سفال معماری، کارگاه کاشیکاری، آزمایشگاه سرامیک و... است که، در مجموعه‌ای زیبا طراحی شده، که تکمیل بخش ایرانی ـ اسلامی آن مد نظر قرار گرفت و بسیار خرسندیم که با همکاری ارزشمند موزه ملی ایران، این مهم محقق شد.

رایزن فرهنگی کشورمان در ژاپن درخصوص این موزه گفت: در قسمت موزه کاشی این مجموعه که به معرفی کاشی‌های تزئینی و تاریخچه توسعه کاشی در سراسر جهان با جذابیت‌های فراوان اختصاص یافته، بیش از 7000 کاشی تزئینی از سراسر جهان و از دوران باستان تا عصر مدرن در معرض دید عموم قرار دارد. بخش اصلی موزه کاشی که از سال 1997 افتتاح شده، در آن مجموعه‌های کاشی متنوع از دوره باستانی خاورمیانه تا قرن ۱۹ میلادی و دوره ویکتوریایی قرار دارد و در حال حاضر اثر ایرانی ارائه شده نیز در همین بخش به نمایش در آمده است.

دیوسالار افزود: اثر محراب کاشی با پهنای 210 و بلندای 330 سانتیمتر متعلق به امامزاده علی‌بن جعفر قم در سدۀ هشتم هجری قمری (734-713 ه.ق) دورۀ ایلخانی است که، با شماره 3270 در تالار ایلخانی موزه باستانشناسی و هنر دوران اسلامی موزه ملی ایران نگهداری میشود و موزه ایناکس علاقه‌مند به نمایش این اثر ارزشمند بوده است. رایزن فرهنگی کشورمان افزود: این کاشی زرین‌فام، معروف به «در بهشت» است که آیاتی از قرآن مجید و نیز صلوات بر ائمه معصومین(ع) در آن دیده میشود و در قسمت پایین محراب در سمت چپ هم تاریخ ساخت محراب و اسم سازنده آن مشخص شده، ضمن آنکه در حاشیه پهن محراب هم آیات 44 و 47 سوره اعراف به خط ثلث به نگارش درآمده است. پس از تمام شدن آیات در سمت چپ و در قسمت پایین، تاریخ ساخت محراب به رمضان 437 و بالای این نوشته در لبه محراب نام سازنده آن عمل العبد: «یوسف بن‌علی بن‌محمد بن‌ابی طاهر کاشیکار» آمده و در نواری که بالای دو ستون بزرگ قرار دارد آیه 47 سوره اسراء به خط کوفی نگارش شده که طاق بزرگ محراب را تشکیل می‌دهد. حد فاصل دو ستون بزرگ نیز به خط کوفی است و حاوی جمله نورانی «لااله الا الله محمد رسول الله(ص)» است.

در دیدار طباطبایی و میلیتونیان عنوان شد:

چشم‌‌اندازهای نوین در همکاری‌های ادبی ایران و ارمنستان

خبرنامه 38

رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان و رئیس اتحادیه نویسندگان ارمنستان ضمن دیدار با یکدیگر بر ضرورت گسترش همکاری‌های متقابل و تداوم برنامه‌های مشترک، در راستای معرفی ادبیات دو کشور تأکید کردند. در این دیدار که در محل رایزنی فرهنگی کشورمان در ایروان صورت گرفت، سیدحسین طباطبایی با اشاره به سوابق همکاری‌های سازنده رایزنی فرهنگی با اتحادیه نویسندگان ارمنستان، گسترش کیفی و کمی این همکاری‌ها را برای دو ملتی که دارای ادبیاتی کهن و فاخرند حیاتی خواند. وی با اشاره به در پیش بودن سی‌اُمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک ایران و ارمنستان، این مناسبت را فرصتی خوب برای اجرای چند برنامه فاخر و ماندگار ادبی بین دو کشور برشمرد. برگزاری پنجمین پُل ادبی ایران و ارمنستان، انتشار یک شماره از مجله ادبیات خارجی ویژه ادبیات ایران و نیز انتشار ویژه‌نامه ایران مجله زیزرناک (مجله کودکان اتحادیه نویسندگان ارمنستان) از پیشنهادات مطرح شده توسط رایزن فرهنگی کشورمان در این ملاقات بود.

ادوارد میلیتونیان، رئیس اتحادیه نویسندگان ارمنستان نیز با استقبال از ایده‌های مطرح شده، همکاری و مساعدت رایزنی فرهنگی در تدوین و آماده سازی کتاب ایران از نگاه ادیبان ارمنی را- که به زودی منتشر میشود- ستود و آمادگی اتحادیه نویسندگان ارمنستان را برای اجرای برنامه‌های پیشنهادی اعلام کرد. وی برخی مشکلات اقتصادی را مانع اصلی برگزاری پنجمین پُل ادبی ایران و ارمنستان در سال جاری دانست و اظهار امیدواری کرد این برنامه با حمایت وزارت فرهنگ ارمنستان و به مناسبت سی‌ُمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک ایران و ارمنستان در سال 2022 اجرایی شود.

دیدار و گفتگوی وزیر امور خارجه با رئیس بنیاد سعدی

دکتر امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، در دیدار با دکتر حداد عادل، رئیس بنیاد سعدی، در جریان آخرین وضعیت فعالیتهای گسترده بنیاد سعدی در حوزه گسترش زبان فارسی در خارج از کشور قرار گرفت و درباره برنامه‌های قابل اجرا در این حوزه با یکدیگر به بحث و تبادل نظر پرداختند. در این دیدار، دکتر امیرعبداللهیان با تأکید بر اهمیت گسترش زبان فارسی در خارج از کشور به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی اقتدار تمدنی جمهوری اسلامی ایران، ضمن اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری به نقش منحصربه‌فرد زبان فارسی در معرفی فرهنگ، تمدن و تاریخ غنی کشورمان، فعالیتهای بنیاد سعدی در این رابطه را بسیار ارزشمند دانسته و بر آمادگی همه جانبه وزارت امور خارجه جهت ارائه هر گونه تسهیلات در توسعه زبان فارسی در خارج از ایران تأکید کرد.

دکتر حداد عادل نیز در این دیدار ضمن تشریح فعالیتهای بنیاد سعدی در امر آموزش، ترویج و استانداردسازی زبان فارسی در سطح بین‌المللی و همچنین تدوین کتابهای آموزش زبان فارسی متناسب با کشورهای مختلف، اقدامات این بنیاد را به‌منظور ارائه مدلی واحد و علمی در شناساندن ادبیات غنی زبان فارسی، موفقیت آمیز ارزیابی کرد و با قدردانی از کلیه اقدامات و همکاری‌های وسیع صورت گرفته از جانب وزارت امورخارجه، برخی انتظارات و درخواستها از دستگاه دیپلماسی کشور در امر توسعه هرچه بیشتر زبان فارسی را مطرح کرد.

معرفی نفایس نسخ خطی کتابخانه مجلس در «گنجینه ایران»

خبرنامه 38

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تولیدات رسانه‌ای از گنجینه‌های موجود در این مرکز، در دستور کار قرار گرفت. با تأکید رئیس کتابخانه مجلس مبنی بر معرفی هرچه بهتر نفایس مجموعه کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تولیدات رسانه‌ای از این گنجینه آغاز شد.در قدم نخست، ضبط مجموعه تلویزیونی «گنجینه ایران» با موضوع معرفی نفایس نسخ خطی کتابخانه مجلس، در حال انجام است و پس از مراحل تولید، به زودی از شبکه دو سیما پخش خواهد شد.

انتشار نخستین نشریه ایرانشناسی دانشگاه بلگراد با عنوان «پرسیکا»

خبرنامه 38

نخستین نشریه ایرانشناسی دانشگاه بلگراد با عنوان «پرسیکا» از سوی مرکز مطالعات فارسی این دانشگاه منتشر و در اختیار دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و تمدن ایران‌زمین قرار گرفت. این نشریه که با حمایت رایزنی فرهنگی ایران در بلگراد و نمایندگی بنیاد سعدی در صربستان منتشر شده است، به‌صورت فصلنامه به زبان صربی منتشر میشود و مقالات آن توسط دانشجویان دانشگاه بلگراد نگارش خواهد شد.

محمدتقی بختیاری، سرپرست رایزنی فرهنگی کشورمان در صربستان ضمن بازدید و حضور در مرکز مطالعات فارسی و گفتگو با برخی از دانشجویان زبان فارسی دانشکده فیلولوژی دانشگاه بلگراد گفت: خوشبختانه با تلاشهای صورت گرفته و تثبیت جایگاه زبان فارسی در دانشگاه بلگراد، حوزه‌های آموزشی دیگر از جمله ایران شناسی می‌باید مورد توجه قرار گیرد و نیاز به تأمین منابع آموزشی دانشگاهی برای آشنایی بیشتر دانشجویان با تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران اسلامی ضروری است. وی افزود: رایزنی فرهنگی و نمایندگی بنیاد سعدی در صربستان با توجه به اهمیتی که برای گسترش ایرانشناسی و زبان فارسی در این کشور قائل است، از انتشار این نشریه حمایت میکنند.

بختیاری با اشاره به جایگاه مرکز مطالعات فارسی در دانشگاه بلگراد، ضرورت حفظ و استمرار فعالیتهای آموزشی و فرهنگی این مرکز را خاطرنشان کرد و افزود: انتشار نشریه «پرسیکا» بی‌تردید موجب تقویت جایگاه علمی آن و ارتباط بیشتر دانشجویان و پژوهشگران علاقه‌مند به حوزه ایرانشناسی با این مرکز خواهد شد.

نخستین شماره از نشریه پرسیکا از پانزده مقاله تشکیل شده، که عمده آنها را دانشجویان زبان فارسی و درس «تاریخ تمدن و فرهنگ ایران» تهیه کرده اند و نخستین نشریه دانشگاهی است که به زبان صربی به موضوع ایران شناسی، تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایران میپردازد. مقالات این شماره از نشریه «پرسیکا» در موضوعاتی از جمله زبان و ادبیات فارسی، ایرانشناسی و اقوام و هنر ایران، سینما، موسیقی و ادیان و مذاهب ایران‌زمین تهیه و منتشر شده است.

گرامیداشت روز حافظ در پکن

خبرنامه 38

همزمان با برنامه‌های متنوعی که به مناسبت روز حافظ در ایران و سراسر جهان برگزار میشود، دانشجویان رشته زبان و ادبیات دانشگاه مطالعات بین‌المللی پکن نیز این روز را گرامی داشتند. در این مراسم که به اهتمام رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین و دانشگاه مطالعات بین‌المللی پکن ر برگزار شد، دانشجویان به مسابقه شعرخوانی پرداختند. در این مراسم همچنین دانشجویان به خوانش غزلهای حافظ شیرازی ایرانی پرداخته و در پایان مراسم جوایزی به نفرات برتر اهدا شد.

لازم به ذکر است، در حال حاضر در هفت دانشگاه چین شامل دانشگاه زبانهای خارجی پکن، دانشگاه شانگهای، دانشگاه زبانهای خارجی شی‌ان، دانشگاه شماره دو زبانهای خارجی پکن، دانشگاه گوانجو و دانشگاه مدیریت و تجارت ببن‌الملل پکن رشته زبان و ادبیات فارسی تدریس میشود.

خبرنامه 38


منابع:

خبرگزاری‌های:‌ ایرنا، ایبنا، ایسنا، ایلنا، پانا، مهر، خبرگزاری صدا و سیما، مرکز اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، بنیاد سعدی، کمیسیون ملی یونسکو- ایران، تارنماهای: ایران ورجاوند، کرمان نو، ایران کنفرانس، فستیو آرت و خبرخوانهای ویستا و خبربان.

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی،خیابان ایران شناسی،شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات